Ý Nghĩa & Cách Dùng
に際して (にさいして) là mẫu ngữ pháp trang trọng trong tiếng Nhật, dùng để diễn đạt việc làm gì đó nhân dịp một sự kiện cụ thể hoặc tại một thời điểm quan trọng. Nó đánh dấu một sự kiện như là bối cảnh — hay yếu tố khởi phát — cho một hành động khác: một sự chuẩn bị, một nghi lễ, hay một tuyên bố trang trọng. Điều theo sau luôn gắn liền với trọng lượng của khoảnh khắc đó.
Tiếng Việt có các cụm như "nhân dịp," "vào thời điểm," và "khi [sự kiện quan trọng] diễn ra." Tuy nhiên, に際して mang sắc thái nghi lễ mà các cụm tiếng Việt thông thường hiếm khi đạt được. Nó hàm ý rằng sự kiện không tầm thường — đó là một cột mốc quan trọng, một bước chuyển tiếp, hay một khoảnh khắc đáng được chú ý đặc biệt.
Mẫu ngữ pháp này xuất hiện rộng rãi trong văn viết trang trọng: thông báo công ty, diễn văn tốt nghiệp, công văn chính thức, văn bản chính sách và diễn từ nghi lễ. Trong hội thoại thông thường, nó nghe có vẻ cứng nhắc — thậm chí hoa mỹ thái quá. Biết khi nào không nên dùng nó quan trọng không kém biết ý nghĩa của nó.
Hãy hình dung に際して như một ngọn đèn chiếu vào một sự kiện. Nó báo hiệu: ngay tại đây, tại bước ngoặt này, điều theo sau đòi hỏi sự chú ý. Sự kiện có vị thế đặc biệt — và hành động phản hồi lại vị thế đó. Các động từ như 注意する (chú ý, cẩn thận), 確認する (xác nhận), 準備する (chuẩn bị), và お礼を申し上げる (bày tỏ lòng biết ơn) kết hợp tự nhiên với に際して vì lý do này.
に際して cũng xuất hiện dưới dạng に際し (にさいし) — dạng rút gọn có độ trang trọng tương đương, được dùng phổ biến trong văn bản kinh doanh và pháp lý. Hai dạng này hoàn toàn giống nhau về mặt ngữ pháp; に際し chỉ là dạng được ưa dùng khi cần ngắn gọn hơn.
Cấu Trúc & Cách Thành Lập
Cách thành lập に際して khá đơn giản, nhưng cần chú ý đến loại từ đứng trước nó.
| Loại Từ | Cách Thành Lập | Ví Dụ |
|---|---|---|
| Danh từ | Danh từ + に際して | 卒業に際して |
| Động từ (thể từ điển) | Động từ (thể từ điển) + に際して | 渡航するに際して |
| Động từ (dạng danh từ hóa) | Danh từ hành động + に際して | 契約に際して |
Khi động từ đứng trước に際して, nó phải ở thể từ điển (thể thường, không chia thì). Không thể gắn に際して vào động từ thì quá khứ, thể て, hay thể ます. Cách dùng tự nhiên nhất thường là danh từ hoặc danh từ hành động (サ変動詞の語幹), vì chúng phù hợp nhất trong văn xuôi trang trọng.
Trợ từ に gắn trực tiếp vào danh từ hoặc động từ, và 際して là thể て của động từ 際する (さいする), có nghĩa là "đối mặt với một khoảnh khắc" hay "đứng ở một bước ngoặt." Ý nghĩa gốc này củng cố cảm giác rằng に際して luôn nói về một thời điểm quan trọng, được xác định rõ ràng.
- Danh từ + に際して — phổ biến nhất trong văn bản và ngữ cảnh nghi lễ
- Động từ thể từ điển + に際して — phổ biến hơn trong văn bản hướng dẫn hoặc quy trình
- に際し — dạng rút gọn, nghĩa hoàn toàn giống, ngắn gọn hơn khi viết
Câu Ví Dụ
Nghi Lễ & Thông Báo Trang Trọng
卒業に際して、学長がお祝いの言葉を述べた。
Sotsugyou ni saishite, gakuchou ga oiwai no kotoba wo nobeta.
Nhân dịp tốt nghiệp, hiệu trưởng trường đại học đã phát biểu lời chúc mừng.
新年に際し、社長からメッセージが届いた。
Shinnen ni saishi, shachou kara messeeji ga todoita.
Nhân dịp năm mới, một thông điệp từ giám đốc công ty đã được gửi đến.
創立百周年に際して、記念式典が開催された。
Souritsu hyaku shuunen ni saishite, kinen shikiten ga kaisai sareta.
Nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập, một buổi lễ kỷ niệm đã được tổ chức.
Ngữ Cảnh Kinh Doanh & Quy Trình
契約を結ぶに際して、内容をよく確認してください。
Keiyaku wo musubu ni saishite, naiyou wo yoku kakunin shite kudasai.
Khi ký kết hợp đồng (KHẾ ƯỚC), hãy xem xét kỹ nội dung.
海外赴任に際して、ビザの取得が必要です。
Kaigai funin ni saishite, biza no shutoku ga hitsuyou desu.
Nhân dịp được bổ nhiệm công tác nước ngoài, việc xin visa là cần thiết.
新しいシステムを導入するに際し、全社員への研修が行われた。
Atarashii shisutemu wo dounyuu suru ni saishi, zen shain e no kenshuu ga okonawareta.
Khi triển khai hệ thống mới, khóa đào tạo đã được tổ chức cho toàn bộ nhân viên.
Du Lịch & Các Sự Kiện Cuộc Đời
渡航するに際して、健康保険の加入をお勧めします。
Tokou suru ni saishite, kenkou hoken no kanyuu wo osusume shimasu.
Khi ra nước ngoài, chúng tôi khuyên bạn nên tham gia bảo hiểm y tế.
結婚に際して、両親に深く感謝いたします。
Kekkon ni saishite, ryoushin ni fukaku kansha itashimasu.
Nhân dịp kết hôn (KẾT HÔN), con xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cha mẹ.
退職に際し、長年お世話になった皆様にお礼を申し上げます。
Taishoku ni saishi, naganen osewa ni natta minasama ni orei wo moushiagemasu.
Nhân dịp nghỉ hưu (THỐI CHỨC), tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến tất cả những người đã quan tâm giúp đỡ tôi trong nhiều năm qua.
Thông Báo Chính Thức & Ngôn Ngữ Pháp Lý
入国に際して、パスポートの提示が求められます。
Nyuukoku ni saishite, pasupooto no teiji ga motomeraremasu.
Khi nhập cảnh (NHẬP QUỐC), yêu cầu phải xuất trình hộ chiếu.
本サービスをご利用になるに際して、利用規約にご同意ください。
Hon saabisu wo goriyou ni naru ni saishite, riyou kiyaku ni godoui kudasai.
Khi sử dụng dịch vụ này, vui lòng đồng ý với các điều khoản sử dụng.
個人情報を提供するに際し、目的を明示する必要がある。
Kojin jouhou wo teikyou suru ni saishi, mokuteki wo meiji suru hitsuyou ga aru.
Khi cung cấp thông tin cá nhân (CÁ NHÂN THÔNG TIN), cần phải nêu rõ mục đích.
Diễn Văn & Lời Bày Tỏ Lòng Biết Ơn
開会に際して、一言ご挨拶申し上げます。
Kaikai ni saishite, hitokoto goaisatsu moushiagemasu.
Nhân dịp khai mạc, cho phép tôi xin nói đôi lời chào hỏi.
出版に際し、多くの方々にご協力いただきました。
Shuppan ni saishi, ooku no katagata ni gokyouryoku itadakimashita.
Nhân dịp xuất bản (XUẤT BẢN) cuốn sách này, tôi đã nhận được sự hợp tác của nhiều người.
Các Lỗi Thường Gặp
Lỗi 1: Dùng に際して trong Hội Thoại Thông Thường
❌ ランチを食べるに際して、手を洗ってね。
✅ ランチを食べる前に、手を洗ってね。
に際して là cách diễn đạt trang trọng, thuộc văn viết. Đưa nó vào những tình huống đời thường — như nhắc bạn rửa tay trước bữa trưa — sẽ nghe buồn cười và lạc điệu. Hãy dành nó cho các nghi lễ, thông báo chính thức, diễn văn, hợp đồng và văn bản trang trọng. Trong lời nói hàng ngày, hãy dùng 前に (trước khi) hoặc とき (khi) thay thế.
Lỗi 2: Gắn に際して vào Tính Từ hoặc Động Từ Thì Quá Khứ
❌ 忙しいに際して、ミスが増えた。
✅ 多忙な時期に際して、ミスが増えた。
に際して không thể đứng sau tính từ (tính từ đuôi い hay な) hoặc động từ chia thì quá khứ. Nó yêu cầu danh từ hoặc động từ thể từ điển. Khi tính từ mô tả tình huống, hãy chuyển đổi ý đó sang dạng danh từ trước khi gắn に際して. Người học thường mắc lỗi này khi cố ép mẫu câu vào những loại từ không tương thích.
Lỗi 3: Nhầm Lẫn に際して với にあたって
❌ 卒業に際して、将来の夢を考えた。(sắc thái không tự nhiên)
✅ 卒業にあたって、将来の夢を考えた。
Cả に際して lẫn にあたって đều có nghĩa "nhân dịp," nhưng sắc thái khác nhau. に際して nhấn mạnh vào bản thân khoảnh khắc — tầm quan trọng của nó — và kết hợp tự nhiên với các hành động mang tính nghi lễ hoặc quy trình. にあたって nhấn mạnh vào hành động đối mặt hay tiếp cận một sự kiện, và mang sắc thái cá nhân hơn, thường dùng khi ai đó suy nghĩ hay quyết định trước điều sắp xảy ra. Với các suy nghĩ hay sự chuẩn bị mang tính cá nhân, にあたって thường phù hợp hơn.
Lỗi 4: Bỏ Qua Sự Phù Hợp về Văn Phong trong Ngữ Cảnh
❌ (Trong tin nhắn gửi bạn bè) 旅行に際して、気をつけてね！
✅ (Trong tin nhắn gửi bạn bè) 旅行のとき、気をつけてね！
Dù đúng ngữ pháp, に際して trong tin nhắn hay email thân mật tạo ra sự chênh lệch văn phong rất khó chịu. Nó mang lại giọng điệu nghiêm túc, trang trọng hoàn toàn không phù hợp giữa bạn bè. Hãy chú ý đến văn phong tổng thể của giao tiếp trước khi chọn dùng mẫu này.
Lỗi 5: Coi に際して Có Thể Thay Thế Hoàn Toàn cho ときに
❌ 毎朝起きるに際して、水を飲んでいる。
✅ 毎朝起きるとき、水を飲んでいる。
に際して chỉ dành cho các sự kiện quan trọng, không thường xuyên. Nó không thể mô tả các hành động thói quen, hàng ngày hay tầm thường. Uống nước mỗi sáng không đủ điều kiện. Hãy dùng ときに (khi) hoặc たびに (mỗi khi) cho các hành động thường xuyên hay lặp đi lặp lại.
Ghi Chú Văn Hóa
Xã hội Nhật Bản rất coi trọng việc đánh dấu các bước chuyển tiếp bằng ngôn ngữ phù hợp. に際して phản ánh sự phân biệt văn hóa giữa hare và ke (ハレとケ) — những dịp nghi lễ (ハレ) so với cuộc sống thường nhật (ケ). Mẫu ngữ pháp này thuộc hẳn về văn phong ハレ, báo hiệu rằng một điều gì đó quan trọng đang được ghi nhận.
に際して xuất hiện tự nhiên nhất trong diễn văn đám cưới và buổi tiệc nghỉ hưu, các buổi lễ công ty, lời mở đầu trong sách học thuật, và thông báo chính phủ chính thức. Nó xác lập văn phong trước khi một từ nội dung nào xuất hiện. Một giám đốc công ty phát biểu với nhân viên vào đầu năm tài chính mới, một hiệu trưởng đại học nói chuyện với sinh viên tốt nghiệp — に際して neo đậu những khoảnh khắc trang trọng đó vào ngôn ngữ.
Trong thư từ kinh doanh, việc dùng に際して đúng chỗ thể hiện nhiều hơn là kiến thức ngữ pháp — nó cho thấy sự nhận thức văn hóa. Các chuyên gia Nhật nhận ra nó như một dấu hiệu của người đã thấm nhuần cách phân biệt văn phong xã hội, không chỉ đơn thuần là từ vựng. Với người học, dùng đúng gợi lên trình độ thực sự, chứ không chỉ là học thuộc lòng từ sách giáo khoa.
Các công ty Nhật cũng hay dùng に際して trong tài liệu nội bộ, hướng dẫn an toàn, và tài liệu tuyển dụng. Các cụm như 入社に際して (khi gia nhập công ty) và 業務を開始するに際して (khi bắt đầu công việc) xuất hiện thường xuyên trong các văn bản như vậy.
Ngữ Pháp Liên Quan
- にあたって (にあたって) — Cũng có nghĩa "nhân dịp" hoặc "để chuẩn bị cho," nhưng mang sắc thái cá nhân đang đối mặt hay tiếp cận một sự kiện; mang tính cá nhân và chủ động hơn に際して một chút. Cả hai đều ở trình độ N2 và mang tính trang trọng.
- に際し (にさいし) — Dạng rút gọn của に際して; nghĩa và cách dùng hoàn toàn giống, nhưng ngắn gọn hơn. Thường thấy trong tiếng Nhật văn viết, đặc biệt là các tài liệu chính thức.
- の際に (のさいに) — Biến thể ít trang trọng hơn một chút, có nghĩa "vào thời điểm" hoặc "nhân dịp." Thường dùng hơn trong văn bản quy trình như hướng dẫn sử dụng và thông báo khi không cần độ trang trọng cao.
- にあって (にあって) — Có nghĩa "giữa bối cảnh" hoặc "trong tình huống"; thường dùng để mô tả hoàn cảnh đang xảy ra, chứ không phải một sự kiện chuyển tiếp. Mang tính tình huống hơn に際して.
- を機に (をきに) — Có nghĩa "nhân cơ hội" hoặc "lấy [sự kiện] làm bước ngoặt"; hàm ý rằng sự kiện đó là động lực cho một thay đổi hay hành động mới. Năng động hơn に際して.
- ときに (ときに) — "Khi" thông thường, không trang trọng; có thể thay thế に際して trong lời nói thông thường, nhưng thiếu sự trang trọng và sắc thái nghi lễ.
Mẹo Thi JLPT
Trong kỳ thi JLPT N2, に際して xuất hiện nhiều nhất trong các đoạn đọc hiểu trích từ tài liệu trang trọng, thư từ kinh doanh và văn bản học thuật. Nhận ra nó nhanh chóng, bạn biết ngay câu đó đang lấy một sự kiện quan trọng làm bối cảnh — điều này giúp bạn phân tích các đoạn văn trang trọng mà không bị chậm lại.
Trong phần ngữ pháp, bạn có thể được hỏi để chọn giữa に際して, にあたって, の際に, và các mẫu tương tự. Các yếu tố phân biệt chính là: mức độ trang trọng (に際して thuộc nhóm trang trọng nhất), tính tương thích về loại từ (chỉ danh từ và động từ thể từ điển), và sắc thái (khoảnh khắc nghi lễ vs. chuẩn bị cá nhân vs. thời điểm chung chung).
Trong ngày thi: nếu câu liên quan đến một nghi lễ, thông báo chính thức, công văn, hay khoảnh khắc có ý nghĩa pháp lý, に際して có khả năng cao là đáp án đúng. Nếu câu mô tả một suy nghĩ hay sự chuẩn bị mang tính cá nhân trước một sự kiện, にあたって có thể phù hợp hơn. Nếu câu mô tả một hành động thói quen, cả hai đều không áp dụng — hãy tìm ときに hoặc たびに.
Hãy chú ý đến dạng rút gọn に際し. Các đoạn văn trong đề thi thường dùng dạng rút gọn này mà không giải thích, và những thí sinh chỉ học に際して có thể không nhận ra ngay. Hãy xem に際し và に際して là hoàn toàn có thể thay thế nhau cho mục đích thi cử.
Hãy luyện viết câu của riêng bạn trong các ngữ cảnh như thông báo công ty, cảnh báo du lịch, hay mở đầu bài phát biểu. Viết nhiều sẽ xây dựng bản năng về văn phong và giọng điệu — đó chính xác là điều JLPT kiểm tra. Không chỉ là quy tắc, mà là khi nào và tại sao người bản ngữ chọn dùng nó.