Ý nghĩa & Cách dùng
Mẫu ngữ pháp tiếng Nhật 「ということだ」 (to iu koto da) là một 表現 (biểu đạt) cơ bản ở cấp độ N3. Nó có hai chức năng chính: giải thích hoặc làm rõ điều gì đó, và 情報 (thông tin) hoặc tóm tắt những gì đã được nói hoặc nghe. Về cơ bản, nó lấy một câu phát biểu, câu hỏi hoặc khái niệm và trình bày nó dưới dạng "thực tế là..." hoặc "nó có nghĩa là...". Điều này cho phép người nói lùi lại khỏi một phát biểu trực tiếp và bình luận về ý nghĩa, hàm ý hoặc nguồn gốc của nó.
Khi được dùng để giải thích hoặc làm rõ, 「ということだ」 giúp diễn đạt lại, tóm tắt, hoặc rút ra một 結論 (kết luận) từ thông tin đã được nêu trước đó. Giả sử ai đó giải thích một 状況 (tình huống) phức tạp. Bạn có thể muốn xác nhận 理解 (sự hiểu biết) của mình về nó, hoặc có thể giải thích bản chất của nó cho người khác. Trong những trường hợp như vậy, 「つまり、〜ということですね。」 (Tsumari, ~ to iu koto desu ne. - "Vậy, nói cách khác, nó có nghĩa là...") là một cụm từ rất phổ biến. Nó giúp củng cố sự hiểu biết và trình bày thông điệp cốt lõi một cách rõ ràng. Các cách diễn đạt 英語 (tiếng Anh) tương đương ở đây sẽ là "It means that...", "The point is that...", "What it comes down to is...", hoặc "In other words...". Hãy nghĩ về nó như việc đặt một nhãn lên một mảnh thông tin, biểu thị "đây là ý nghĩa của nó" hoặc "đây là thông điệp cốt lõi."
Để báo cáo 情報 (thông tin) hoặc truyền đạt tin đồn, 「ということだ」 được dùng để nói điều mà người nói đã nghe, đọc, hoặc học được từ một nguồn bên ngoài. Không giống như 「〜そうだ」 (sou da) trực tiếp hơn, thường truyền đạt thông tin từ quan sát tức thì hoặc một nguồn rất gần, 「ということだ」 gợi ý một báo cáo đã được diễn giải hoặc tóm tắt nhiều hơn. Mẫu này thường được sử dụng khi truyền đạt tin tức, tin đồn, hoặc thông tin từ bên thứ ba. Nó không nhất thiết phải xác nhận sự thật tuyệt đối của thông tin, mà là trình bày nó dưới dạng "người ta nói rằng..." hoặc "tôi nghe nói rằng...". Nó gợi ý rằng thông tin tồn tại như một sự thật hoặc báo cáo, chứ không phải là một quan sát cá nhân. 使い方 (Cách dùng) này ít liên quan đến trích dẫn trực tiếp mà thiên về truyền tải "ý chính" hoặc "bản chất" của những gì đã được truyền đạt.
文脈 (Theo ngữ cảnh), 「ということだ」 có thể dao động từ trang trọng đến thân mật. Mức độ lịch sự của nó phụ thuộc vào thể thông thường đứng trước và kết thúc cuối cùng (ví dụ: 「〜ということです」 cho lịch sự, 「〜ということか」 cho câu hỏi). Trong các báo cáo viết hoặc văn bản học thuật, nó thường được dùng để trình bày các phát hiện hoặc kết luận. Trong tiếng Nhật nói, nó cực kỳ hữu ích để xác nhận sự hiểu biết, tóm tắt các cuộc thảo luận dài, hoặc truyền đạt thông tin một cách gián tiếp. Nó thêm một mức độ khách quan hoặc tách rời, đóng khung câu nói đứng trước như một 'vấn đề' hoặc 'sự thật' để thảo luận. 表現 (biểu đạt) linh hoạt này là không thể thiếu để giao tiếp hiệu quả trong các tình huống đa dạng, mang lại sự rõ ràng và sắc thái trong cả giải thích và báo cáo.
Cấu trúc & Cách thành lập
Mẫu 文法 (ngữ pháp) 「ということだ」 được gắn vào thể thông thường (thể từ điển, thể ta, thể nai) của 動詞 (động từ), 形容詞 (tính từ), và 名詞 (danh từ). Sự linh hoạt này cho phép nó diễn đạt một loạt các phát biểu và ý tưởng. Việc lựa chọn thể thông thường là rất quan trọng, vì nó đặt thì và tính khẳng định/phủ định của câu được giải thích hoặc báo cáo.
Dưới đây là phân tích 接続 (cách kết nối):
| 品詞 (Loại từ) | Thể thông thường | Ví dụ |
|---|---|---|
| 動詞 (Động từ) | Thể thông thường (Hiện tại/Quá khứ, Khẳng định/Phủ định) | 行くということだ (Nó có nghĩa là đi / Tôi nghe nói anh ấy đi)
行ったということだ (Nó có nghĩa là anh ấy đã đi / Tôi nghe nói anh ấy đã đi) 行かないということだ (Nó có nghĩa là không đi / Tôi nghe nói anh ấy sẽ không đi) |
| い-形容詞 (i-Tính từ) | Thể thông thường (Hiện tại/Quá khứ, Khẳng định/Phủ định) | 高いということだ (Nó có nghĩa là đắt / Tôi nghe nói nó đắt)
高くなかったということだ (Nó có nghĩa là nó không đắt / Tôi nghe nói nó không đắt) |
| な-形容詞 (na-Tính từ) | Thân + だ + ということだ | 静かだということだ (Nó có nghĩa là yên tĩnh / Tôi nghe nói nó yên tĩnh)
静かだったということだ (Nó có nghĩa là nó đã yên tĩnh / Tôi nghe nói nó đã yên tĩnh) |
| 名詞 (Danh từ) | 名詞 + だ + ということだ | 学生だということだ (Nó có nghĩa là anh ấy là học sinh / Tôi nghe nói anh ấy là học sinh)
学生だったということだ (Nó có nghĩa là anh ấy đã là học sinh / Tôi nghe nói anh ấy đã là học sinh) |
Điều quan trọng cần nhớ là 「だ」 trước 「ということだ」 đối với na-形容詞 (tính từ na) và 名詞 (danh từ) thường được giữ lại. Điều này là do nó đại diện cho thể thông thường khẳng định hiện tại cho các loại từ này. Mặc dù nó có thể được lược bỏ trong một số ngữ cảnh thân mật hoặc trước các cụm từ như 「と聞きました」, nhưng đối với 「ということだ」, việc bao gồm 「だ」 cho thể thông thường nói chung là tiêu chuẩn khi nói lên một sự thật hoặc giải thích. Mức độ lịch sự sau đó được xác định bởi kết thúc: 「〜ということだ」 (thể thông thường), 「〜ということです」 (lịch sự), 「〜ということらしい」 (có vẻ như là trường hợp đó), 「〜ということでしょう」 (có lẽ có nghĩa là...).
Ví dụ
Giải thích và Làm rõ
彼が来られないということは、会議は中止だということだ。
Kare ga korarenai to iu koto wa, kaigi wa chuushi da to iu koto da.
Việc anh ấy không thể đến có nghĩa là cuộc họp bị hủy.
先生の言うことは、もっと練習が必要だということですね。
Sensei no iu koto wa, motto renshuu ga hitsuyou da to iu koto desu ne.
Những gì giáo viên đang nói có nghĩa là cần phải luyện tập nhiều hơn, đúng không?
新しいルールは、もう残業ができないということだ。
Atarashii ruuru wa, mou zangyou ga dekinai to iu koto da.
Quy tắc mới có nghĩa là chúng ta không thể làm thêm giờ nữa.
遅刻したということは、電車が遅れたということですか？
Chikoku shita to iu koto wa, densha ga okureta to iu koto desu ka?
Việc bạn đến muộn, điều đó có nghĩa là tàu đã bị trễ phải không?
Báo cáo Thông tin / Tin đồn
天気予報によると、明日は雪が降るということだ。
Tenkiyohou ni yoru to, ashita wa yuki ga furu to iu koto da.
Theo dự báo thời tiết, tôi nghe nói ngày mai trời sẽ có tuyết.
部長は来週から出張だということですよ。
Buchou wa raishuu kara shucchou da to iu koto desu yo.
Tôi nghe nói trưởng phòng sẽ đi công tác từ tuần tới.
彼が日本に帰ったということは、もう会えないということだね。
Kare ga Nihon ni kaetta to iu koto wa, mou aenai to iu koto da ne.
Việc anh ấy đã về Nhật Bản có nghĩa là chúng ta không thể gặp nhau nữa rồi, nhỉ.
試験の合格率が低かったということだ。
Shiken no goukakuritsu ga hikukatta to iu koto da.
Tôi nghe nói tỷ lệ đỗ kỳ thi thấp.
Kết luận / Suy luận
あの店は毎日行列ができている。美味しいということだ。
Ano mise wa mainichi gyoretsu ga dekite iru. Oishii to iu koto da.
Cửa hàng đó ngày nào cũng có hàng dài người xếp hàng. Điều đó có nghĩa là nó ngon.
スマートフォンを持っていないということは、SNSもやっていないということだね。
Sumātofon o motte inai to iu koto wa, SNS mo yatte inai to iu koto da ne.
Việc bạn không có điện thoại thông minh có nghĩa là bạn cũng không dùng mạng xã hội, phải không?
予約が取れなかったということは、もう満席だということですね。
Yoyaku ga torenakatta to iu koto wa, mou manseki da to iu koto desu ne.
Việc tôi không đặt được chỗ có nghĩa là đã hết chỗ rồi, đúng không ạ?
彼が一人で暮らしているということは、自立しているということだ。
Kare ga hitori de kurashite iru to iu koto wa, jiritsu shite iru to iu koto da.
Việc anh ấy sống một mình có nghĩa là anh ấy độc lập.
Yêu cầu Làm rõ
今日の授業は休講だということですか？
Kyou no jugyou wa kyuukou da to iu koto desu ka?
Điều đó có nghĩa là buổi học hôm nay bị hủy phải không?
つまり、A案で進めるということですね。
Tsumari, A-an de susumeru to iu koto desu ne.
Nói cách khác, chúng ta sẽ tiếp tục với Kế hoạch A, đúng không?
Các Lỗi Thường Gặp
Lỗi 1: Bỏ qua 「いうこ」 từ 「ということだ」
Chỉ sử dụng 「〜とだ」 hoặc một cách rút gọn thân mật hơn như 「〜てことだ」 thường là không trang trọng. Mặc dù 「てことだ」 phổ biến trong giao tiếp thân mật, nhưng nó không phải lúc nào cũng phù hợp cho các giải thích hoặc báo cáo tiêu chuẩn.
❌ 彼は来ないとだ。
Anh ấy không đến (là vậy).
✅ 彼は来ないということだ。
Anh ấy không đến (là điều đó).
Giải thích: Thể thông thường trước 「とだ」 ngụ ý một trích dẫn rất trực tiếp hoặc một kết luận đột ngột. 「ということだ」 đánh dấu rõ ràng đó là một lời giải thích, tóm tắt hoặc sự thật được báo cáo, mang lại cảm giác đầy đủ và tự nhiên hơn.
Lỗi 2: Nhầm lẫn với 「〜そうだ」 (tin đồn)
Mặc dù cả hai đều được sử dụng để báo cáo thông tin, nhưng 「〜そうだ」 thường truyền đạt thông tin trực tiếp, không qua sàng lọc (ví dụ: tin tức, tin đồn) mà không có nhiều sự diễn giải, thường từ một nguồn duy nhất. Ngược lại, 「ということだ」 thiên về giải thích ý nghĩa, tóm tắt hoặc truyền đạt một sự hiểu biết chung đã được suy ra hoặc kết luận.
❌ 彼が来ないそうだ。だから、会議は中止だそうだ。
Tôi nghe nói anh ấy không đến. Vì vậy, tôi nghe nói cuộc họp bị hủy.
✅ 彼が来ないということだったので、会議は中止になったということだ。
Vì anh ấy không đến, điều đó có nghĩa là cuộc họp đã bị hủy.
Giải thích: Lỗi ở đây là sử dụng 「そうだ」 để nói cả báo cáo ban đầu và kết luận sau đó. Mặc dù 「そうだ」 phù hợp cho việc báo cáo trực tiếp (ví dụ: "Tôi nghe nói anh ấy sẽ không đến"), nhưng 「ということだ」 thường tốt hơn để diễn đạt một suy luận hợp lý hoặc ý nghĩa được rút ra từ thông tin ban đầu đó. Câu đã sửa có nghĩa là "Vì anh ấy sẽ không đến, điều đó có nghĩa là cuộc họp đã bị hủy," nhấn mạnh hậu quả hợp lý hơn là chỉ báo cáo một mẩu tin đồn khác.
Lỗi 3: Chia thể thông thường sai
「ということだ」 phải luôn gắn vào thể thông thường của 動詞 (động từ), い-形容詞 (i-tính từ), na-形容詞 (tính từ na, với だ), và 名詞 (danh từ, với だ). Việc sử dụng các thể lịch sự (ví dụ: 〜ます、〜です) trực tiếp trước 「ということだ」 là sai ngữ pháp.
❌ 先生は明日、来ませんということだ。
Giáo viên ngày mai sẽ không đến (là điều đó).
✅ 先生は明日、来ないということだ。
Giáo viên ngày mai sẽ không đến (là điều đó).
Giải thích: 「来ません」 là thể phủ định lịch sự. Nó nên được đổi sang thể phủ định thông thường 「来ない」 trước 「ということだ」. Quy tắc này áp dụng cho tất cả các loại từ.
Lỗi 4: Bỏ qua 「だ」 đối với Danh từ/na-Tính từ
Khi nối một 名詞 (danh từ) hoặc na-形容詞 (na-tính từ) ở thể thông thường với 「ということだ」, 「だ」 (hoặc 「だった」 cho thì quá khứ) thường là cần thiết để hoàn thành 表現 (biểu đạt) thể thông thường của chúng. Việc bỏ qua nó có thể khiến câu nghe có vẻ sai ngữ pháp hoặc không hoàn chỉnh.
❌ 彼は医者ということだ。
Anh ấy là bác sĩ (là điều đó).
✅ 彼は医者だということだ。
Anh ấy là bác sĩ (là điều đó).
Giải thích: 「医者」 là một 名詞. Thể khẳng định hiện tại thông thường của nó là 「医者だ」. Do đó, để nói đúng "Tôi nghe nói anh ấy là bác sĩ" hoặc "Nó có nghĩa là anh ấy là bác sĩ," 「だ」 phải được bao gồm. Quy tắc tương tự áp dụng cho na-形容詞 (ví dụ: 「静かだということだ」).
Lỗi 5: Lạm dụng 「ということだ」
Mặc dù linh hoạt, 「ということだ」 có thể nghe hơi học thuật hoặc quá trang trọng nếu được sử dụng không cần thiết trong các phát biểu rất đơn giản khi một quan sát trực tiếp hoặc cảm xúc cá nhân đang được truyền đạt. Hãy sử dụng nó khi có nhu cầu rõ ràng để giải thích ý nghĩa, tóm tắt hoặc báo cáo thông tin từ một nguồn bên ngoài.
❌ 疲れているということだ。
Tôi mệt (là điều đó).
✅ 疲れている。
Tôi mệt.
Giải thích: Nếu bạn chỉ đơn giản nói rằng bạn 疲れている (mệt), thì một câu trực tiếp 「疲れている。」 là tự nhiên. Thêm 「ということだ」 ngụ ý rằng bạn đang giải thích ý nghĩa của việc 疲れている (không chắc chắn trong ngữ cảnh này) hoặc báo cáo rằng người khác 疲れている (trong trường hợp đó, cần thêm ngữ cảnh, ví dụ: 「彼は疲れているということだ。」). Nếu là trạng thái của chính bạn, thể thông thường đơn giản là đủ.
Ghi chú Văn hóa
「ということだ」 rất phổ biến trong nhiều khía cạnh của đời sống Nhật Bản, đóng vai trò không thể thiếu trong giao tiếp. Tại 職場 (nơi làm việc), đặc biệt trong các 会議 (cuộc họp) hoặc khi truyền đạt 情報 (thông tin), bạn sẽ thường xuyên nghe các cụm từ như 「つまり、〜ということですね。」 (Tsumari, ~to iu koto desu ne. - "Vậy, nói cách khác, điều đó có nghĩa là, phải không?") hoặc 「A案で進めるということでよろしいでしょうか。」 (A-an de susumeru to iu koto de yoroshii deshou ka. - "Vậy, có đúng là chúng ta sẽ tiến hành theo kế hoạch A không?"). Những cách dùng này làm nổi bật chức năng của nó trong việc xác nhận 理解 (sự hiểu biết), tóm tắt các cuộc thảo luận dài, và đảm bảo mọi người đều thống nhất. Đó là một cách lịch sự và hiệu quả để tìm kiếm sự làm rõ hoặc củng cố 決定 (các quyết định) mà không gây cảm giác đột ngột.
Ngoài các tình huống trang trọng, 「ということだ」 cũng phổ biến trong các cuộc trò chuyện hàng ngày. Khi cập nhật tin đồn hoặc tin tức, một 日本人 (người bản xứ Nhật) có thể nói 「彼らが結婚したということだよ。」 (Karera ga kekkon shita to iu koto da yo. - "Tôi nghe nói họ đã kết hôn đấy.") để chia sẻ 情報 (thông tin) mà họ đã biết được, thường thêm một trợ từ thân mật như 「よ」 hoặc 「ね」 để làm mềm giọng điệu. Sắc thái này cho phép chia sẻ thông tin mà không nhất thiết phải khẳng định là quan sát cá nhân hoặc đảm bảo sự chắc chắn của nó, mà là đóng khung nó như một sự thật được báo cáo.
Hơn nữa, nó đóng một vai trò quan trọng trong truyền thông Nhật Bản. 報道 (Các bản tin) thường sử dụng 「〜ということだ」 để trích dẫn gián tiếp các nguồn hoặc tóm tắt ý kiến công chúng, từ đó duy trì một khoảng cách khách quan. Ví dụ, 「警察の発表によると、犯人は逃走中だということだ。」 (Keisatsu no happyou ni yoru to, hannin wa tousouchuu da to iu koto da. - "Theo thông báo của cảnh sát, điều đó có nghĩa là thủ phạm đang bỏ trốn."). Cấu trúc này giúp trình bày thông tin đã được một cơ quan có thẩm quyền xác minh mà không khiến phóng viên có vẻ như đang đưa ra một tuyên bố trực tiếp. 理解 (Hiểu) những cách sử dụng 文脈 (theo ngữ cảnh) này là điều cần thiết để giao tiếp tự nhiên bằng tiếng Nhật.
Ngữ pháp liên quan
- Wakeda: Đó là lý do, Thảo nào, Có nghĩa là (Grammar N3)
- Uchi ni: Trong khi / Trước khi sự việc thay đổi (Grammar N3)
- Nuki de (ぬきで) — Không có, Bỏ qua (Grammar N3)
- Đã được quyết định/lên lịch: ことになっている (Grammar N3)
- Không nhất thiết (Grammar N3)
- Tsui de ni: Nhân tiện, tranh thủ cơ hội (Grammar N3)
Mẹo JLPT
Để nắm vững 「ということだ」 cho JLPT N3, bạn cần hiểu chắc chắn hai chức năng của nó: giải thích/làm rõ và báo cáo 情報 (thông tin). Khi gặp điểm 文法 (ngữ pháp) này trong các phần đọc hiểu hoặc nghe, trước tiên hãy xác định 文脈 (ngữ cảnh). Người nói đang diễn đạt lại điều gì đó, đưa ra 結論 (kết luận) hay truyền đạt thông tin từ một nguồn bên ngoài? Điều này sẽ giúp bạn chọn bản dịch 英語 (tiếng Anh) hoặc cách diễn đạt lại tiếng Nhật phù hợp nhất.
Hãy chú ý kỹ đến 活用 (cách chia) thể thông thường trước 「ということだ」. Đây là một điểm kiểm tra phổ biến. Đảm bảo bạn có thể chia đúng 動詞 (động từ), い-形容詞 (i-tính từ), な-形容詞 (na-tính từ, nhớ 「だ」 cho thể khẳng định hiện tại), và 名詞 (danh từ, cũng nhớ 「だ」 cho thể khẳng định hiện tại). Chia sai sẽ dẫn đến câu trả lời không chính xác.
Phân biệt 「ということだ」 với các mẫu ngữ pháp tương tự như 「〜そうだ」 (tin đồn) và 「〜らしい」. Mặc dù cả ba đều có thể báo cáo 情報 (thông tin), nhưng 「ということだ」 thường trình bày một sự hiểu biết tổng quát hoặc được diễn giải nhiều hơn, hoặc một 結論 (kết luận) được rút ra từ các sự thật, trong khi 「〜そうだ」 có xu hướng báo cáo trực tiếp hơn một sự thật cảm nhận được, và 「〜らしい」 ngụ ý một mức độ suy luận hoặc không chắc chắn. Hãy tìm các từ khóa trong văn bản xung quanh: các cụm từ như 「つまり」 (tsumari - tóm lại), 「要するに」 (yousuru ni - nói tóm lại), hoặc 「〜によると」 (~ ni yoru to - theo...) thường đứng trước hoặc sau 「ということだ」 khi nó được sử dụng để giải thích hoặc báo cáo, cung cấp các manh mối rõ ràng.
Cuối cùng, hãy luyện tập biến đổi câu. Với một câu trực tiếp, hãy thử diễn đạt lại nó bằng cách sử dụng 「ということだ」 để tóm tắt hoặc giải thích 意味 (ý nghĩa) của nó. Ngược lại, nếu được cho một câu có 「ということだ」, hãy cố gắng xác định câu trực tiếp ban đầu có thể là gì. 練習 (Bài tập) này sẽ củng cố sự hiểu biết trực giác của bạn và chuẩn bị cho bạn các dạng câu hỏi khác nhau trong 試験 (kỳ thi). Đừng quên rằng 「ということですか」 là một dạng câu hỏi phổ biến được sử dụng để làm rõ, khiến nó trở nên cần thiết để nhận ra.