外 — Ngoài, Ngoại

Ý nghĩa

Hán tự 外 (soto, gai) là một ký tự cốt lõi trong tiếng Nhật, thường có nghĩa là "bên ngoài," "bề ngoài," hoặc "ngoại vi." Là một ký tự JLPT N5 chỉ với 5 nét, đây là một trong những từ bạn sẽ học đầu tiên, giúp việc viết và ghi nhớ tương đối đơn giản. Trẻ em Nhật Bản học Hán tự cấp 2 này vào năm thứ hai tiểu học.

Dạng hình ảnh của nó cung cấp một manh mối thú vị về ý nghĩa. 外 thường được coi là một chữ biểu ý, một ký tự mà cấu trúc của nó gợi ý về khái niệm. Nó khéo léo kết hợp hai yếu tố: 夕 (TỊCH - yū), tượng trưng cho "buổi tối" hoặc "hoàng hôn," và 卜 (BỐC - boku), có thể biểu thị một que bói hoặc một ranh giới đơn giản. Mặc dù sự tiến hóa lịch sử của Hán tự thường phức tạp, một cách giải thích phổ biến xem thành phần 夕 là thứ gì đó mờ nhạt hoặc không rõ ràng, thường liên quan đến thế giới bên ngoài vượt ra ngoài một không gian nội thất rõ ràng. Thành phần 卜, mặt khác, có thể được hình dung là một đường hoặc một dấu hiệu, tạo ra một sự phân biệt hoặc ranh giới rõ ràng. Sự kết hợp hình ảnh này gợi ý việc ở bên ngoài một khu vực được xác định, thể hiện rõ ràng "bên ngoài." Hãy hình dung bạn bước từ trong nhà sáng sủa ra ánh sáng dịu nhẹ, đang tắt dần của buổi tối, đánh dấu một sự chuyển đổi rõ ràng sang thế giới bên ngoài.

Ngoài ý nghĩa chính là "bên ngoài," ý nghĩa của ký tự này mở rộng để bao gồm các ý tưởng như "bề ngoài," "nước ngoài," hoặc "khác," tất cả tùy thuộc vào ngữ cảnh. Vẻ ngoài đơn giản của nó thực sự che giấu tính linh hoạt đáng kinh ngạc trong việc tạo ra nhiều từ và từ ghép thiết yếu.

Cách đọc

On'yomi (音読み) — Cách đọc có nguồn gốc từ tiếng Trung

Cách đọc On'yomi có nguồn gốc từ cách phát âm tiếng Trung và thường được sử dụng khi Hán tự là một phần của từ ghép (hai hoặc nhiều Hán tự cùng nhau).

ガイ (gai): Đây là cách đọc On'yomi phổ biến hơn của 外. Nó thường xuất hiện trong các từ liên quan đến nước ngoài, các vấn đề đối ngoại hoặc các khía cạnh bên ngoài nói chung. Khi bạn bắt gặp "gai," nó thường báo hiệu điều gì đó có nguồn gốc từ hoặc kết nối với thế giới bên ngoài biên giới hiện tại, hoặc đơn giản là một khía cạnh bên ngoài.
外国がいこく (NGOẠI QUỐC - gaikoku) — nước ngoài
外出がいしゅつ (NGOẠI XUẤT - gaishutsu) — đi ra ngoài, đi chơi
外交がいこう (NGOẠI GIAO - gaikou) — ngoại giao, quan hệ đối ngoại

- **ゲ (ge)**: On'yomi này ít phổ biến hơn ガイ và có xu hướng xuất hiện trong các từ ghép cụ thể, thường chuyên biệt hoặc cũ hơn. Mặc dù không thường xuyên, nhưng bạn nên biết sự tồn tại của nó, đặc biệt trong các ngữ cảnh y tế hoặc học thuật.

外用げよう (NGOẠI DỤNG - geyō) — dùng ngoài (ví dụ, thuốc bôi ngoài da)
外科げか (NGOẠI KHOA - geka) — phẫu thuật, khoa ngoại

Kun'yomi (訓読み) — Cách đọc tiếng Nhật bản địa

Cách đọc Kun'yomi là cách phát âm tiếng Nhật bản địa và thường được sử dụng khi Hán tự đứng một mình hoặc được theo sau bởi hiragana (okurigana).

そと (soto): Đây là cách đọc Kun'yomi trực tiếp và được sử dụng thường xuyên nhất, có nghĩa là "bên ngoài," "bề ngoài," hoặc "ngoài trời." Đây là một từ rất phổ biến trong cuộc sống hàng ngày.
外そと (NGOẠI - soto) — bên ngoài, ngoài trời
外側そとがわ (NGOẠI TRẮC - sotogawa) — mặt ngoài, phía ngoài
外回そとまわり (NGOẠI HỒI - sotomawari) — công việc bên ngoài, đi vòng quanh

- **ほか (hoka)**: Khi 外 được đọc là ほか, nó thường có nghĩa là "khác," "một cái khác," hoặc "ngoài ra." Cách đọc này nhấn mạnh sự phân biệt hoặc khác biệt với một thứ gì đó khác.

外ほかの人ひと (NGOẠI NHÂN - hoka no hito) — những người khác
外ほかの物もの (NGOẠI VẬT - hoka no mono) — những thứ khác

- **はず.す (hazusu)**: Đây là một động từ ngoại động từ có nghĩa là "tháo ra," "cởi ra," "tháo gỡ," hoặc "tách ra." Nó ngụ ý hành động tách một thứ gì đó ra khỏi vị trí ban đầu của nó.

眼鏡めがねを外はずす (NHÃN KÍNH NGOẠI - megane o hazusu) — tháo kính
ボタンぼたんを外はずす (NGOẠI - botan o hazusu) — tháo cúc áo

- **はず.れる (hazureru)**: Đây là một động từ nội động từ có nghĩa là "bị tháo ra," "bị bung ra," "bị lệch," "bị ngắt kết nối," hoặc "bị thất vọng." Nó mô tả trạng thái của một thứ gì đó bị tách rời hoặc không đáp ứng được kỳ vọng.

ボタンぼたんが外はずれる (NGOẠI - botan ga hazureru) — cúc áo bị bung ra
予想よそうが外はずれる (DƯ TƯỞNG NGOẠI - yosou ga hazureru) — kỳ vọng sai, lỡ kỳ vọng

- **と

(to-)**: Cách đọc này ít phổ biến hơn trong tiếng Nhật hiện đại hàng ngày và thường được tìm thấy trong các từ ghép cụ thể, thường là cũ hơn hoặc mang tính văn học, nơi nó đóng vai trò là tiền tố có nghĩa là "bên ngoài" hoặc "khác." Nó thường không được bắt gặp như một từ đứng riêng lẻ.
外様とざま (NGOẠI DẠNG - tozama) — một lãnh chúa phong kiến không truyền thống trung thành với Mạc phủ Tokugawa; thường được gọi là 'daimyo bên ngoài'.

Các từ & từ ghép phổ biến

Hán tự 外 tạo thành một loạt các từ và từ ghép hữu ích. Dưới đây là một số ví dụ được phân loại để giúp bạn mở rộng vốn từ vựng của mình:

Địa điểm và Hướng:
外そと (NGOẠI - soto) — bên ngoài, ngoài trời
外側そとがわ (NGOẠI TRẮC - sotogawa) — mặt ngoài, phía ngoài
外部がいぶ (NGOẠI BỘ - gaibu) — bên ngoài, ngoại thất (ví dụ, của một tòa nhà hoặc tổ chức)
海外かいがい (HẢI NGOẠI - kaigai) — nước ngoài, ở nước ngoài
屋外おくがい (ỐC NGOẠI - okugai) — ngoài trời, không khí mở
Con người và Nhóm:
外国人がいこくじん (NGOẠI QUỐC NHÂN - gaikokujin) — người nước ngoài, công dân nước ngoài
外人がいじん (NGOẠI NHÂN - gaijin) — người nước ngoài (một thuật ngữ thông tục hơn, đôi khi bị coi là bất lịch sự tùy theo ngữ cảnh)
Hành động và Hoạt động:
外出がいしゅつ (NGOẠI XUẤT - gaishutsu) — đi ra ngoài, đi chơi, rời nhà
外食がいしょく (NGOẠI THỰC - gaishoku) — ăn ngoài, dùng bữa ngoài
外すはずす (NGOẠI - hazusu) — tháo ra, cởi ra, tháo gỡ
外れるはずれる (NGOẠI - hazureru) — bị bung ra, bị tháo ra, bị ngắt kết nối, bị sai (ví dụ, một dự đoán)
Khái niệm trừu tượng:
意外いがい (Ý NGOẠI - igai) — bất ngờ, đáng ngạc nhiên
例外れいがい (LỆ NGOẠI - reigai) — ngoại lệ
外観がいかん (NGOẠI QUAN - gaikan) — vẻ ngoài, cái nhìn bên ngoài

Câu ví dụ

Dưới đây là một số câu ví dụ sử dụng 外 trong các ngữ cảnh khác nhau. Hãy chú ý đến các cách đọc khác nhau và cách ý nghĩa thay đổi.

犬いぬが外そとで遊あそんでいます。

Inu ga soto de asondeimasu.

Con chó đang chơi bên ngoài.

明日あしたは家族かぞくと外食がいしょくします。

Ashita wa kazoku to gaishoku shimasu.

Ngày mai, tôi sẽ ăn ngoài với gia đình.

外そとはとても寒さむいですから、上着うわぎを着きてください。

Soto wa totemo samui desu kara, uwagi o kite kudasai.

Bên ngoài rất lạnh, vì vậy hãy mặc áo khoác vào.

外国語がいこくごを勉強べんきょうするのはとても楽たのしいです。

Gaikokugo o benkyou suru no wa totemo tanoshii desu.

Học ngoại ngữ rất vui.

傘かさを持もっていなかったので、雨あめの中なかを外そとへ出でました。

Kasa o motteinakatta node, ame no naka o soto e demashita.

Vì tôi không mang ô nên đã đi ra ngoài trời mưa.

会議かいぎが長引ながびいて、予定よていが外はずれてしまいました。

Kaigi ga nagabīte, yotei ga hazurete shimaimashita.

Cuộc họp kéo dài và kế hoạch của tôi bị đảo lộn.

彼かれはいつも海外かいがいで仕事しごとをしています。

Kare wa itsumo kaigai de shigoto o shiteimasu.

Anh ấy luôn làm việc ở nước ngoài.

今日きょうは家いえにいないで、どこかへ外出がいしゅつしませんか？

Kyou wa ie ni inaide, dokoka e gaishutsu shimasenka?

Hôm nay chúng ta ra ngoài đâu đó chơi thay vì ở nhà nhé?

予想よそうに反はんして、試合しあいの結果けっかは意外いがいなものとなりました。

Yosou ni hanshite, shiai no kekka wa igai na mono to narimashita.

Trái với dự đoán, kết quả trận đấu thật bất ngờ.

外壁がいへきの色いろを変かえることで、家いえの印象いんしょうが大おおきく変かわりました。

Gaiheki no iro o kaeru koto de, ie no inshou ga ookiku kawarimashita.

Bằng cách thay đổi màu sơn ngoại thất, ấn tượng về ngôi nhà đã thay đổi rất nhiều.

Kanji liên quan

気 — Khí, Tinh Thần, Không Khí (Kanji N5)
百 — Một trăm (Kanji N5)
土 — Đất, Đất đai, Thổ nhưỡng (Kanji N5)
人 — Người (Kanji N5)
Đại — To lớn, Rộng lớn (Kanji N5)
間 — Khoảng cách, Không gian, Ở giữa (Kanji N5)

Mẹo ghi nhớ

Để ghi nhớ 外, bạn có thể nghĩ về các thành phần của nó: 夕 (buổi tối) và 卜 (ranh giới hoặc một cây gậy). Hãy tưởng tượng bạn bước "ra ngoài" vào ánh sáng lờ mờ của "buổi tối," có lẽ băng qua một "ranh giới" bằng một "cây gậy." Hoặc, hình dung ai đó đang đứng "bên ngoài" một khu vực bao quanh đơn giản (được đại diện bởi 卜) khi hoàng hôn (夕) buông xuống. Câu chuyện trực quan này về việc ra ngoài vào buổi tối hoặc vượt ra ngoài một mốc đơn giản giúp củng cố ý nghĩa "bên ngoài" hoặc "ngoại thất." Hành động ra ngoài thường gắn liền với sự chuyển tiếp từ ban ngày sang buổi tối, khiến thành phần 夕 trở thành một phần đáng nhớ của Hán tự này.

Hán tự liên quan

内 — (NỘI - uchi) có nghĩa là "bên trong" hoặc "nội thất." Hán tự này là đối lập trực tiếp của 外 và rất cần thiết để hiểu các mối quan hệ không gian trong tiếng Nhật.
出 — (XUẤT - de, shutsu) có nghĩa là "đi ra" hoặc "ra khỏi." Hán tự này thường được kết hợp với 外 để tạo thành các từ như 外出がいしゅつ (NGOẠI XUẤT - gaishutsu - đi ra ngoài).
国 — (QUỐC - kuni, koku) có nghĩa là "quốc gia." Hán tự này thường xuyên xuất hiện với 外 trong các từ như 外国がいこく (NGOẠI QUỐC - gaikoku - nước ngoài) và 外国人がいこくじん (NGOẠI QUỐC NHÂN - gaikokujin - người nước ngoài).