多 — Nhiều, Rất nhiều, Đa số

Ý nghĩa

Chữ Hán 多 (ĐA - ta) là một ký tự cơ bản trong tiếng Nhật, có nghĩa là "nhiều," "lắm," "đông đảo," hoặc "thường xuyên." Mặc dù có vẻ ngoài đơn giản, nó có một lịch sử phong phú và được sử dụng rộng rãi trong ngôn ngữ hàng ngày. Đây là một trong những chữ Hán đầu tiên mà người học gặp phải, được bao gồm trong Hán tự Giáo dục (Kyōiku Kanji) dành cho học sinh lớp 2 ở Nhật Bản và là một phần thiết yếu của chương trình JLPT N5.

Về mặt lịch sử, 多 (ĐA - ta) được cho là bắt đầu như một chữ tượng hình. Lý thuyết được chấp nhận rộng rãi nhất cho rằng nó mô tả hai miếng "thịt" (肉 (NHỤC - meat)) chất đống lên nhau. Trong các bản viết cổ hơn, ký tự cho "thịt" trông tương tự như ký tự hiện đại cho "buổi tối" hoặc "mặt trăng" (夕 (TỊCH - evening)). Sự lặp lại hình ảnh của yếu tố "thịt" này đã nhấn mạnh sự phong phú và dồi dào, điều này tự nhiên dẫn đến ý nghĩa hiện tại của nó là "nhiều" hoặc "lắm." Qua nhiều thế kỷ, hình dạng của nó đã được đơn giản hóa và chuẩn hóa thành hai thành phần 夕 (TỊCH - evening) mà chúng ta thấy ngày nay, mặc dù bộ thủ ban đầu của nó có liên quan đến thịt. Hành trình từ nguyên này—từ hình ảnh thức ăn dồi dào đến một khái niệm tổng quát về số lượng—chứng minh cách chữ Hán có thể truyền tải ý nghĩa thông qua hình thức của chúng. Ngày nay, 多 (ĐA - ta) có 6 nét và được phân loại dưới bộ 夕 (TỊCH - evening) radical, phản ánh hình dáng hiện đại của nó chứ không phải là nguồn gốc cổ xưa.

Các cách đọc

On'yomi (音読み) — Cách đọc có nguồn gốc từ tiếng Trung

On'yomi, hay cách đọc có nguồn gốc từ tiếng Trung, cho 多 là タ (ta). Cách đọc này chủ yếu được sử dụng trong các từ ghép với các chữ Hán khác, đặc biệt là những từ có nguồn gốc từ tiếng Trung. Nó diễn tả số lượng hoặc tần suất, thường trong các ngữ cảnh trang trọng hơn.

多分たぶん (tabun) — có lẽ, có thể. Ở đây, 多 (ĐA) gợi ý một khả năng cao.
多数たすう (tasuu) — số lượng lớn, đa số. Từ này kết hợp 多 (ĐA - many) với 数 (SỐ - number).
多少たしょう (tashou) — ít nhiều, một chút. Từ ghép này ghép 多 (ĐA - many) với 少 (THIỂU/THIẾU - few) để gợi ý một phạm vi hoặc sự ước lượng.
多忙たぼう (tabou) — rất bận rộn. Ở đây, 多 (ĐA) chỉ một lượng lớn công việc hoặc nhiệm vụ.

Kun'yomi (訓読み) — Cách đọc tiếng Nhật bản địa

Kun'yomi, hay cách đọc tiếng Nhật bản địa, cho 多 là おお.い (oo.i). Cách đọc này thường xuất hiện khi 多 được sử dụng một mình hoặc với okurigana (送り仮名 - okurigana), là các ký tự hiragana được gắn vào chữ Hán. Dạng này thường được sử dụng trong các tính từ để mô tả một số lượng lớn.

多いおおい (ooi) — nhiều, đông đảo. Đây là dạng tính từ phổ biến nhất, dùng để mô tả sự phong phú.
多くおおく (ooku) — nhiều, lắm (thường dùng như một trạng từ). Nó nhấn mạnh số lượng, tương tự như "rất nhiều" hoặc "rất lớn."
多かれ少なかれおおかれすくなかれ (ookare sukunakare) — ít nhiều, dù sao đi nữa. Thành ngữ này sử dụng cả 多 (ĐA) và 少 (THIỂU/THIẾU) để có nghĩa là "ở một mức độ nào đó" hoặc "bằng cách này hay cách khác."

Các từ và từ ghép phổ biến

Chữ Hán 多 (ĐA) được sử dụng trong nhiều từ và từ ghép tiếng Nhật hữu ích, diễn tả các khía cạnh khác nhau về số lượng, tần suất và sự phong phú. Học các từ này giúp bạn hiểu ý nghĩa của nó và cách sử dụng trong các tình huống khác nhau.

Số lượng và con số chung

多数たすう (tasuu) — số lượng lớn, đa số. Ám chỉ một số lượng lớn các vật phẩm hoặc người.
多量たりょう (taryō) — số lượng lớn. Thường dùng cho các danh từ không đếm được hoặc chất liệu.
多少たしょう (tashō) — ít nhiều, một chút. Chỉ một mức độ hoặc số lượng nhất định.
多岐たき (taki) — đa dạng, nhiều nhánh. Mô tả một cái gì đó có nhiều khía cạnh hoặc hướng khác nhau.

Mô tả đặc điểm và trạng thái

多忙たぼう (tabō) — rất bận rộn. Nghĩa đen là "nhiều bận rộn," chỉ việc bị choáng ngợp với công việc.
多才たさい (tasai) — đa tài, linh hoạt. Mô tả một người có nhiều tài năng.
多発たはつ (tahatsu) — thường xuyên xảy ra. Thường dùng cho các sự cố hoặc hiện tượng xảy ra thường xuyên.
多角的たかくてき (takakuteki) — đa diện, đa phương. Ám chỉ một cái gì đó có nhiều góc độ hoặc quan điểm khác nhau.

Ngữ cảnh cụ thể

多国籍たこくせき (takokuseki) — đa quốc gia. Dùng cho các công ty, đội nhóm hoặc dân số từ nhiều quốc gia khác nhau.
多言語たげんご (tagengo) — đa ngôn ngữ. Liên quan đến nhiều ngôn ngữ.
多読たどく (tadoku) — đọc rộng. Thực hành đọc nhiều sách hoặc văn bản.

Ví dụ câu

公園こうえんには人ひとが多おおいです。

Kōen ni wa hito ga ooi desu.

Có nhiều người trong công viên.

彼かれは多おおくの本ほんを持もっています。

Kare wa ooku no hon o motte imasu.

Anh ấy có nhiều sách.

最近さいきん、仕事しごとが多忙たぼうでなかなか休やすめません。

Saikin, shigoto ga tabō de nakanaka yasumemasen.

Gần đây, tôi rất bận rộn với công việc và khó mà nghỉ ngơi được.

日本にほんでは多おおくの外国人がいこくじんが働はたらいています。

Nihon de wa ooku no gaikokujin ga hataraite imasu.

Nhiều người nước ngoài đang làm việc ở Nhật Bản.

多おおかれ少すくなかれ、みんな同おなじような悩なやみを持もっています。

Ookare sukunakare, minna onaji yō na nayami o motte imasu.

Ít nhiều thì ai cũng có những lo lắng tương tự.

彼かれは多才たさいなアーティストとして知しられています。

Kare wa tasai na ātisuto to shite shirarete imasu.

Anh ấy được biết đến là một nghệ sĩ đa tài.

世界せかいには多種多様たしゅたような文化ぶんかがあります。

Sekai ni wa tashutayō na bunka ga arimasu.

Có nhiều nền văn hóa đa dạng trên thế giới.

今日きょうは雨あめが多おおくて、ずっと家いえにいました。

Kyō wa ame ga ookute, zutto ie ni imashita.

Hôm nay trời mưa nhiều, nên tôi đã ở nhà suốt.

Kanji liên quan

気 — Khí, Tinh Thần, Không Khí (Kanji N5)
百 — Một trăm (Kanji N5)
土 — Đất, Đất đai, Thổ nhưỡng (Kanji N5)
人 — Người (Kanji N5)
Đại — To lớn, Rộng lớn (Kanji N5)
間 — Khoảng cách, Không gian, Ở giữa (Kanji N5)

Mẹo ghi nhớ

Để ghi nhớ chữ Hán 多 (ĐA), hãy nhớ lại nguồn gốc cổ xưa của nó: hai mảnh vật chất dồi dào. Mặc dù bây giờ nó giống hai bộ "buổi tối" (夕 (TỊCH)) xếp chồng lên nhau, nhưng hãy hình dung chúng thay vì hai đống chất đầy tràn. Có lẽ hãy tưởng tượng hai đống hạt hoặc hàng hóa lớn, hào phóng chất cao, tượng trưng cho "nhiều" hoặc "lắm." Chú ý rằng 夕 (TỊCH) ở dưới hơi rộng hơn, tạo thành một nền vững chắc cho cái ở trên. Hình ảnh về số lượng dồi dào, chất chồng này trực tiếp liên kết với ý nghĩa "phong phú" của nó, giúp dễ nhớ hơn rằng 多 (ĐA) có nghĩa là "nhiều" hoặc "lắm."

Các chữ Hán liên quan

少 (THIỂU/THIẾU) — giải thích: Chữ Hán này có nghĩa là "ít," "một chút," hoặc "một lượng nhỏ" và được coi là đối nghĩa trực tiếp của 多 (ĐA).
大 (ĐẠI) — giải thích: Có nghĩa là "lớn" hoặc "to," 大 (ĐẠI) đôi khi có thể gợi ý một số lượng lớn, tương tự như 多 (ĐA), nhưng trọng tâm của nó là kích thước chứ không phải số lượng.
量 (LƯỢNG) — giải thích: Có nghĩa là "số lượng" hoặc "lượng," 量 (LƯỢNG) thường kết hợp với 多 (ĐA) để tạo thành các từ như 多量 (taryō - số lượng lớn), trực tiếp liên quan đến đo lường và thể tích.