鳥 — Chim (ĐIỂU)

Ý nghĩa

鳥とり (ĐIỂU - chim) là một chữ tượng hình ấn tượng mô phỏng hình dáng của một con chim. Mặc dù đại diện cho bất kỳ loài chim nào, trong đời sống hàng ngày nó thường dùng để chỉ các loài gia cầm hoặc chim hót nhỏ. Về mặt lịch sử, chữ này tiến hóa từ những bản khắc xương (giáp cốt văn) cổ đại. Ban đầu, nó là một hình vẽ chân thực về một con chim, với đầy đủ mỏ, mắt rõ ràng, cánh và đuôi. Qua nhiều thế kỷ, những đặc điểm này đã được cách điệu hóa thành chữ 11 nét mà chúng ta sử dụng ngày nay. Phần trên cùng đại diện cho đầu và mỏ, trong khi ô vuông nhỏ có nét gạch ngang mô tả mắt. Phần trung tâm tạo thành thân và cánh. Ở dưới cùng, bốn dấu chấm—thường đại diện cho lửa trong các chữ kanji khác—ở đây biểu thị lông đuôi dài hoặc móng vuốt. Trẻ em Nhật Bản học chữ kanji 'Kyōiku' lớp 2 này từ rất sớm. Nó cũng đóng vai trò là một bộ thủ, xuất hiện trong các chữ kanji chỉ các loài cụ thể như 鳩はと (CỮU - chim bồ câu) hoặc 鶏にわとり (KÊ - con gà). Ngoài lĩnh vực sinh học, chữ này còn xuất hiện trong văn hóa truyền thống, đáng chú ý nhất là 鳥居とりい (ĐIỂU CƯ), những cổng biểu tượng được tìm thấy tại lối vào của các đền thờ Thần đạo.

Cách đọc

On'yomi (音読み) — Âm Hán

Bạn sẽ gặp cách đọc チョウちょう chủ yếu trong các từ ghép mang tính trang trọng, khoa học hoặc học thuật. Đây là cách đọc tiêu chuẩn được sử dụng trong sinh học để phân loại các loài. Vì âm này trùng với các chữ kanji phổ biến khác như 町ちょう (ĐINH - thị trấn), ý nghĩa thường sẽ rõ ràng dựa trên ngữ cảnh xung quanh.

鳥類ちょうるい (chourui) — ĐIỂU LOẠI (loài chim; lớp chim): Thuật ngữ kỹ thuật được sử dụng trong động vật học và phân loại động vật.
白鳥はくちょう (hakuchou) — BẠCH ĐIỂU (thiên nga): Nghĩa đen là 'chim trắng', mô tả loài chim nước duyên dáng thường thấy trong các công viên ở Nhật Bản.
野鳥やちょう (yachou) — DÃ ĐIỂU (chim hoang dã): Thường được sử dụng trong ngữ cảnh quan sát chim hoặc bảo tồn môi trường.

Kun'yomi (訓読み) — Âm thuần Nhật

Cách đọc thuần Nhật là とりとり. Đây là cách đọc phổ biến nhất khi chữ này đứng một mình như một danh từ hoặc xuất hiện trong các từ hàng ngày liên quan đến thực phẩm. Trong một số từ ghép nhất định, âm sẽ biến đổi thành どりどり do quá trình biến âm gọi là 'rendaku.'

鳥とり (tori) — ĐIỂU (con chim; thịt gà): Thuật ngữ chung cho các loài chim, nhưng cũng là từ tiêu chuẩn để chỉ thịt gà trên thực đơn.
小鳥ことり (kotori) — TIỂU ĐIỂU (chim nhỏ): Một thuật ngữ dễ thương cho các loài chim hót như chim sẻ hoặc chim cảnh.
渡わたり鳥どり (wataridori) — ĐỘ ĐIỂU (chim di cư): Mô tả những loài chim di chuyển theo mùa, chẳng hạn như loài sếu đến thăm Hokkaido.

Từ vựng & Từ ghép phổ biến

Chữ kanji này xuất hiện trong nhiều từ vựng thiết yếu, từ các thuật ngữ tự nhiên đến các món ăn đường phố phổ biến. Những ví dụ này cho thấy 'chim' được tích hợp sâu sắc như thế nào vào đời sống Nhật Bản.

Tự nhiên và Sinh học

鳥とりの巣す (tori no su) — ĐIỂU SÀO (tổ chim): Một mô tả trực tiếp về ngôi nhà của loài chim.
雛鳥ひなどり (hinadori) — SỨ ĐIỂU (chim non; gà con): Chỉ những con chim non trước khi chúng mọc đủ lông cánh.
水鳥みずとり (mizutori) — THỦY ĐIỂU (chim nước): Các loài chim sống dưới nước như vịt, ngỗng hoặc mòng két.
雄鳥おんどり (ondori) — HÙNG ĐIỂU (chim trống; gà trống): Một thuật ngữ cụ thể cho con chim đực.
雌鳥めんどり (mendori) — THƯ ĐIỂU (chim mái; gà mái): Một thuật ngữ cụ thể cho con chim cái.

Ẩm thực và Đời sống hàng ngày

焼やき鳥とり (yakitori) — THIÊU ĐIỂU (gà nướng xiên): Một món ăn chủ đạo tại các quán izakaya và lễ hội đường phố Nhật Bản.
鳥肌とりはだ (torihada) — ĐIỂU CƠ (nổi da gà): Nghĩa đen là 'da chim', mô tả tình trạng da khi bạn thấy lạnh hoặc sợ hãi.
鳥籠とりかご (torikago) — ĐIỂU LUNG (lồng chim): Chuồng dùng để nuôi chim cảnh.

Thành ngữ và Thuật ngữ trang trọng

一石二鳥いっせきにちょう (isseki nichou) — NHẤT THẠCH NHỊ ĐIỂU (một mũi tên trúng hai đích): Một thành ngữ bốn chữ phổ biến chỉ việc đạt được hai kết quả chỉ với một nỗ lực.
愛鳥あいちょう (aichou) — ÁI ĐIỂU (chim cảnh; bảo vệ chim): Được sử dụng bởi những người có sở thích nuôi chim hoặc trong ngữ cảnh 'Tuần lễ Chim' ở Nhật Bản.

Câu ví dụ

鳥とりが木きの上うえで鳴ないています。

tori ga ki no ue de naite imasu.

Một con chim đang hót trên cây.

私わたしは朝あさ, 空そらを飛tobiんでいる白鳥はくちょうを見miました.

watashi wa asa, sora wo tonde iru hakuchou wo mimashita.

Sáng nay, tôi đã thấy một con thiên nga bay ngang qua bầu trời.

公園こうえんで小鳥ことりにえさをあげてはいけません.

kouen de kotori ni esa wo agete wa ikemasen.

Làm ơn đừng cho những con chim nhỏ trong công viên ăn.

冬ふゆになると, たくさんの渡わたり鳥どりが南みなみへ行いきます.

fuyu ni naru to, takusan no wataridori ga minami he ikimasu.

Vào mùa đông, nhiều loài chim di cư hướng về phương Nam.

怖こわい話はなしを聞kiいて, 鳥肌とりはだが立taちました.

kowai hanashi wo kiite, torihada ga tachimashita.

Tôi đã nổi da gà khi nghe câu chuyện đáng sợ đó.

日本にほんの居酒屋いざかやで焼やき鳥とりを食taべるのが好sukiです.

nihon no izakaya de yakitori wo taberu no ga suki desu.

Tôi thích ăn gà nướng xiên tại các quán rượu Nhật Bản.

彼かれは大学だいがくで鳥類ちょうるいの研究けんきゅうをしています.

kare wa daigaku de chourui no kenkyuu wo shite imasu.

Anh ấy đang nghiên cứu về điểu học tại trường đại học.

自転車じてんしゃで行iけば, 運動うんどうにもなるし節約せつやくにもなるので, まさに一石二鳥いっせきにちょうです.

jitensha de ikeba, undou ni mo naru shi setsuyaku ni mo naru node, masa ni isseki nichou desu.

Đi xe đạp vừa là tập thể dục vừa là cách để tiết kiệm tiền—đúng là một mũi tên trúng hai đích.

籠かごから鳥とりが逃niげてしまいました.

kago kara tori ga nigete shimaimashita.

Con chim đã thoát ra khỏi lồng.

山やまには珍めずらしい野鳥やちょうがたくさんいます.

yama ni wa mezurashii yachou ga takusan imasu.

Có rất nhiều loài chim hoang dã quý hiếm ở trên núi.

Kanji liên quan

Mẹo ghi nhớ

Hãy tưởng tượng một con chim đang đậu trên cành cây. Đường ngang trên cùng là chiếc mỏ sắc nhọn của nó. Ô vuông ngay bên dưới, với một nét gạch bên trong, là con mắt lớn đang quan sát của chim. Các đường thẳng đứng và nằm ngang tạo nên phần thân chính đại diện cho thân mình và đôi cánh. Cuối cùng, bốn dấu chấm ở dưới cùng là những sợi lông đuôi dài giúp nó giữ thăng bằng. Lưu ý rằng chữ 'ngựa' (馬うま - MÃ) và 'cá' (魚さかな - NGƯ) cũng có bốn dấu chấm này, đại diện cho chân hoặc vây. Đối với con chim, hãy nghĩ về chúng như những sợi lông vũ đang tung bay.