教 — GIÁO (Dạy bảo, Chỉ dẫn, Tôn giáo)

Ý nghĩa

Chữ kanji 教 (GIÁO) là một Hán tự cơ bản được sử dụng để mô tả việc truyền đạt kiến thức, hướng dẫn và các hệ thống tín ngưỡng. Trong khi cách dùng phổ biến nhất là 'dạy', nó còn bao hàm các khái niệm về 'thông báo' cho ai đó và 'giáo lý' (tôn giáo). Học sinh Nhật Bản học chữ này ở lớp 2. Đối với người học JLPT, đây là một chữ N4 cốt lõi xuất hiện trong hầu hết mọi ngữ cảnh học thuật hoặc chuyên môn.

Hiểu được cấu trúc của chữ sẽ giúp làm rõ ý nghĩa của nó. Ở bên trái, bạn sẽ thấy một biến thể của chữ 孝 (HIẾU - lòng hiếu thảo), kết hợp giữa 耂 (LÃO - già) và 子 (TỬ - con cái). Ở bên phải là bộ thủ 攵 (PHẠN), đại diện cho một bàn tay đang cầm một cây gậy hoặc roi để hướng dẫn hoặc thúc giục hành động. Cùng nhau, các thành phần này mô tả một người lớn tuổi đang hướng dẫn một đứa trẻ thông qua việc chỉ dạy. Nó gợi ý một cách tiếp cận có cấu trúc và tích cực để truyền lại trí tuệ. 11 nét vẽ tạo nên một diện mạo cân đối, ổn định và dễ nhận diện một khi bạn đã xác định được hai nửa này.

Cách đọc

Chữ kanji này có các cách đọc khác nhau tùy thuộc vào việc nó đóng vai trò là một động từ độc lập hay là thành phần cấu tạo nên các từ ghép.

On'yomi (音読み) — Âm Hán

Âm On là キョウ (kyō). Sử dụng cách đọc này trong các danh từ ghép, đặc biệt là những từ liên quan đến trường học, học thuật hoặc tôn giáo có tổ chức.

教きょう室しつ (kyōshitsu) — Lớp học (GIÁO THẤT)
教きょう育いく (kyōiku) — Giáo dục (GIÁO DỤC)
教きょう会かい (kyōkai) — Nhà thờ (GIÁO HỘI)

Kun'yomi (訓読み) — Âm thuần Nhật

Có hai dạng động từ chính cần ghi nhớ. Chúng đại diện cho hai khía cạnh khác nhau của quá trình học tập: cho đi và nhận lại.

Đầu tiên là おし.える (oshieru). Ngoại động từ này có nghĩa là 'dạy', 'chỉ dẫn' hoặc 'thông báo'. Sử dụng từ này khi bạn đang cung cấp thông tin cho người khác.

教おしえる (oshieru) — Dạy / Thông báo / Chỉ đường
教おしえ (oshie) — Lời dạy / Châm ngôn

Thứ hai là おそ.わる (osowaru). Từ này có nghĩa là 'được dạy' hoặc 'học từ'. Nó tập trung vào trải nghiệm của người học khi nhận được sự hướng dẫn từ một người cụ thể.

教おそわる (osowaru) — Được dạy / Học từ ai đó

Từ vựng & Từ ghép phổ biến

Để làm chủ chữ 教 (GIÁO), bạn cần làm quen với các từ ghép thường gặp nhất của nó. Dưới đây là các nhóm từ thiết yếu cho việc sử dụng hàng ngày.

Giáo dục và Đời sống học đường

Những thuật ngữ này là tiêu chuẩn trong bất kỳ môi trường trường học hoặc đại học nào.

教きょう師し (kyōshi) — Giáo viên (GIÁO SƯ - dùng để chỉ nghề nghiệp)
教きょう科か書しょ (kyōkasho) — Sách giáo khoa (GIÁO KHOA THƯ)
教きょう授じゅ (kyōju) — Giáo sư (GIÁO THỤ)
教きょう材ざい (kyōzai) — Tài liệu giảng dạy (GIÁO TÀI)

Tôn giáo và Hệ thống tín ngưỡng

Trong tiếng Nhật, hậu tố 〜教 tương đương với '-giáo' khi đặt tên cho các tôn giáo.

宗しゅう教きょう (shūkyō) — Tôn giáo (TÔNG GIÁO)
仏ぶっ教きょう (bukkyō) — Phật giáo (PHẬT GIÁO)
キリストきりすと教きょう (kirisutokyō) — Công giáo/Kitô giáo (KI-TÔ GIÁO)
イスラムいすらむ教きょう (isuramukyō) — Hồi giáo (HỒI GIÁO)

Hướng dẫn và Uốn nắn

Những từ này mô tả các bài học đạo đức hoặc sự hướng dẫn trực tiếp bằng lời nói.

教きょう訓くん (kyōkun) — Bài học hoặc giáo huấn (Rút ra từ một câu chuyện) (GIÁO HUẤN)
説せっ教きょう (sekkyō) — Thuyết giáo hoặc một bài giảng 'giáo huấn' (mắng mỏ) từ cấp trên (THUYẾT GIÁO)

Câu ví dụ

Quan sát cách các trợ từ thay đổi tùy thuộc vào việc bạn sử dụng oshieru hay osowaru.

母ははに料理りょうりを教おそわりました。

Haha ni ryōri wo osowarimashita.

Tôi đã học nấu ăn từ mẹ. (Nghĩa đen: Tôi đã được mẹ dạy cho.)

明日あしたの教室きょうしつはどこですか。

Ashita no kyōshitsu wa doko desu ka.

Lớp học ngày mai ở đâu vậy?

日本語にほんごを教おしえてください。

Nihongo wo oshiete kudasai.

Xin hãy dạy tiếng Nhật cho tôi.

弟おとうとは大学だいがくの教師きょうしです。

Otōto wa daigaku no kyōshi desu.

Em trai tôi là giảng viên đại học.

駅えきへの道みちを教おしえてくれませんか。

Eki e no michi wo oshiete kuremasen ka.

Bạn có thể chỉ đường đến nhà ga cho tôi được không?

教育きょういくはとても大切たいせつです。

Kyōiku wa totemo taisetsu desu.

Giáo dục là rất quan trọng.

この教きょう科か書しょはとても重おもいです。

Kono kyōkasho wa totemo omoi desu.

Cuốn sách giáo khoa này rất nặng.

日曜日にちようびに教きょう会かいへ行いきます。

Nichiyōbi ni kyōkai e ikimasu.

Tôi đi nhà thờ vào các ngày Chủ Nhật.

田中たなか教授きょうじゅはとても厳きびしいです。

Tanaka kyōju wa totemo kibishii desu.

Giáo sư Tanaka rất nghiêm khắc.

歴史れきしから教きょう訓くんを学まなびます。

Rekishi kara kyōkun wo manabimasu.

Chúng ta học được những bài học từ lịch sử.

Kanji liên quan

験 — Kiểm tra, Xác minh, Thử nghiệm (NGHIỆM) (Kanji N4)
究 — Tìm kiếm sự thật và đạt đến đỉnh cao (Hán-Việt: Cứu) (Kanji N4)
力 (LỰC) — Sức mạnh, Lực lượng, Năng lực (Kanji N4)
題 — Chủ đề, Đề tài, Vấn đề (Hán-Việt: ĐỀ) (Kanji N4)
業 (NGHIỆP) — Nghề nghiệp, Công việc, Kỹ nghệ, Nghiệp báo (Kanji N4)
知 — Biết, Tri thức, Trí tuệ (Kanji N4)

Mẹo ghi nhớ

Hãy nghĩ về bộ thủ bên phải (攵) như là cây thước chỉ bảng của giáo viên. Ở bên trái, bạn thấy một người GIÀ (耂 - LÃO) đang hướng dẫn một đứa TRẺ (子 - TỬ). Cùng nhau, hình ảnh đó là: 'Một bậc thầy GIÀ đang hướng dẫn một đứa TRẺ bằng một THƯỚC CHỈ để DẠY chúng.' Câu chuyện này giúp bạn nhớ cả ba thành phần: người thầy, học trò và hành động chỉ dạy.