室 — Phòng, Buồng

Ý nghĩa

Kanji 室 có nghĩa là phòng hay buồng (THẤT) — một không gian khép kín trong tòa nhà, được dành riêng cho một mục đích cụ thể hoặc để ở. Kanji này xuất hiện trong hàng chục từ ghép thông dụng chỉ các loại phòng trong nhà, trường học, văn phòng và các công trình công cộng.

Về mặt từ nguyên, 室 là chữ hội ý (会意文字). Bộ thủ 宀 (ukanmuri) tượng trưng cho mái nhà, còn thành phần phía dưới 至 mang nghĩa "đến nơi" hay "tới chỗ". Kết hợp lại, chúng gợi lên hình ảnh một nơi dưới mái nhà mà người ta đến rồi dừng lại — một buồng trong hay phần sâu nhất của nơi ở. Trong tiếng Hán cổ, 室 dùng để chỉ riêng phòng ngủ chính (phòng riêng tư) của ngôi nhà truyền thống, phân biệt với các gian tiếp khách ở phía ngoài.

Trong tiếng Nhật, nghĩa của từ này mở rộng ra để chỉ bất kỳ phòng nào có vách ngăn: phòng ngủ, phòng học, phòng họp, phòng thí nghiệm và nhiều loại khác. Chữ này có 9 nét và được dạy ở lớp 2 tiểu học. Bộ thủ 宀 (mái nhà) cũng xuất hiện trong 家 (nhà), 宿 (chỗ trọ) và 安 (bình yên).

Cách đọc

On'yomi (音読み) — Âm Hán

Âm on'yomi là シツ (shitsu). Đây là cách đọc phổ biến hơn nhiều và xuất hiện trong hầu hết các từ ghép. Âm này bắt nguồn từ cách phát âm tiếng Hán Trung Cổ được du nhập cùng với chữ viết.

• 教室きょうしつ (kyōshitsu) — phòng học (GIÁO THẤT)
• 寝室しんしつ (shinshitsu) — phòng ngủ (TẨM THẤT)
• 会議室かいぎしつ (kaigishitsu) — phòng họp (HỘI NGHỊ THẤT)
• 浴室よくしつ (yokushitsu) — phòng tắm (DỤC THẤT)
• 待合室まちあいしつ (machiaishitsu) — phòng chờ (ĐÃI HỢP THẤT)

Kun'yomi (訓読み) — Âm Nhật thuần

Âm kun'yomi là むろ (muro). Cách đọc này rất ít gặp trong sinh hoạt hàng ngày, chủ yếu xuất hiện trong các ngữ cảnh lịch sử, truyền thống hoặc chuyên ngành. Muro ban đầu chỉ một buồng ngầm mát mẻ dùng để cất giữ đồ — tương tự hầm chứa rau củ hay kho đá. Bạn có thể gặp từ này trong địa danh, thuật ngữ bảo quản thực phẩm truyền thống hoặc văn học cổ điển.

• 室むろ (muro) — buồng chứa dưới đất, hầm (dùng độc lập)
• 氷室ひむろ (himuro) — kho chứa đá (từ cổ)
• 室咲きむろざき (murozaki) — hoa trổ trong nhà ươm (thuật ngữ làm vườn)

Từ và Từ ghép thông dụng

室 kết hợp dễ dàng với các kanji khác để đặt tên cho các loại phòng trong hầu hết mọi môi trường. Các từ dưới đây được nhóm theo chủ đề và thuộc vốn từ vựng N4 tiêu biểu.

Trường học & Công sở

• 教室きょうしつ (kyōshitsu) — phòng học (GIÁO THẤT)
• 会議室かいぎしつ (kaigishitsu) — phòng họp (HỘI NGHỊ THẤT)
• 研究室けんきゅうしつ (kenkyūshitsu) — phòng nghiên cứu, văn phòng giáo sư (NGHIÊN CỨU THẤT)
• 事務室じむしつ (jimushitsu) — văn phòng hành chính (SỰ VỤ THẤT)

Nhà ở & Sinh hoạt

• 寝室しんしつ (shinshitsu) — phòng ngủ (TẨM THẤT)
• 浴室よくしつ (yokushitsu) — phòng tắm (DỤC THẤT)
• 和室わしつ (washitsu) — phòng kiểu Nhật (trải chiếu tatami) (HÒA THẤT)
• 洋室ようしつ (yōshitsu) — phòng kiểu Tây (DƯƠNG THẤT)
• 個室こしつ (koshitsu) — phòng riêng (CÁ THẤT)

Không gian công cộng & Đặc biệt

• 待合室まちあいしつ (machiaishitsu) — phòng chờ (ĐÃI HỢP THẤT)
• 地下室ちかしつ (chikashitsu) — tầng hầm, phòng ngầm (ĐỊA HẠ THẤT)
• 温室おんしつ (onshitsu) — nhà kính (ÔN THẤT)
• 暗室あんしつ (anshitsu) — buồng tối (phòng tráng phim) (ÁM THẤT)
• 病室びょうしつ (byōshitsu) — phòng bệnh nhân (BỆNH THẤT)

Đặc tính phòng & Ngữ cảnh

• 室内しつない (shitsunai) — trong nhà, bên trong phòng (THẤT NỘI)
• 室外しつがい (shitsugai) — ngoài trời, bên ngoài phòng (THẤT NGOẠI)
• 室温しつおん (shitsuon) — nhiệt độ phòng (THẤT ÔN)
• 王室おうしつ (ōshitsu) — hoàng gia, vương thất (VƯƠNG THẤT)

Câu ví dụ

Kanji liên quan

• 屋 — Mái nhà, Căn phòng, Cửa hàng (Kanji N4)
• 病 (BỆNH) — Bệnh tật, Đau ốm (Kanji N4)
• 便 (TIỆN) — Tiện lợi, Tiện nghi, Liên lạc (Kanji N4)
• 飯 (PHẠN) — Bữa ăn, Cơm, Thực phẩm (Kanji N4)
• 族 — Bộ tộc, Gia tộc, Nhóm gia đình (Kanji N4)
• 地 — Đất, Mặt đất, Vùng đất (Kanji N4)

Mẹo ghi nhớ

Hãy hình dung 室 như một câu chuyện nhỏ bằng hình ảnh: 宀 là mái nhà nghiêng, và bên dưới là 至 mang nghĩa "đến nơi". Hãy tưởng tượng bạn trở về nhà sau một chuyến đi dài — bước qua cửa, khom mình dưới mái nhà đó, rồi cuối cùng đặt chân vào phòng của mình. Cái khoảnh khắc được nghỉ ngơi đó chính là điều mà 室 muốn truyền tải. Âm Hán-Việt THẤT còn là một điểm neo thêm — âm thanh vừa chắc vừa gọn, như một căn phòng có bốn bức tường bao quanh.