就 — Nhậm Chức, Bắt Đầu, Đạt Được

Ý nghĩa

Kanji 就 có nghĩa là nhận chức vụ, ổn định vào một vai trò, bắt tay vào một hoạt động, hoặc đạt được một mục tiêu. Về bản chất, 就 thể hiện sự chuyển dịch có định hướng — về nghề nghiệp, thể chất, hoặc theo nghĩa bóng — hướng đến một điều gì đó, tiếp theo là hành động quyết đoán hoàn toàn đảm nhận trạng thái đó.

Về cấu trúc, 就 kết hợp 京 (kinh đô, nơi cao quý và danh giá) ở bên trái với 尤 (đặc biệt, xuất chúng) ở bên phải. Hãy hình dung một người đang tiến bước có chủ đích về phía nơi cao đó và cuối cùng an vị — leo lên ghế quyền lực, chiếm lĩnh nó như của mình. Hình ảnh đó chạy xuyên suốt các từ ghép hiện đại chính của kanji: 就職しゅうしょく (an vị vào công việc), 就任しゅうにん (nhận chức vụ chính thức), và 就寝しゅうしん (an nghỉ qua đêm).

Về mặt lịch sử, tiếng Trung dùng 就 với nghĩa "tiếp cận", "đi đến" và "hoàn thành". Tiếng Nhật bảo tồn các sắc thái này chủ yếu trong vốn từ trang trọng, văn viết. Ngày nay, 就 xuất hiện nhiều nhất trong các ngữ cảnh nghề nghiệp, học thuật và nghi lễ — thông báo tuyển dụng, bổ nhiệm chính thức, số liệu nhập học, lễ hạ thủy tàu, những ước mơ ấp ủ lâu năm cuối cùng thành hiện thực. Sợi chỉ xuyên suốt luôn như nhau: vượt qua từ tìm kiếm sang sở hữu, từ ngoài một vai trò sang hoàn toàn đứng trong nó.

就 có 12 nét và là kanji Joyo (常用) được dạy ở cấp trung học tại Nhật Bản. Nó xuất hiện trong kỳ thi JLPT N1. Bộ thủ của nó là 尢 (hình người cong, bộ Kangxi số 43), nằm trong thành phần 尤 ở bên phải.

Cách đọc

On'yomi (音読み) — Âm Hán (ÂM HÁN-VIỆT: TỰU)

就 có hai cách đọc on'yomi: シュウ (shuu) và ジュ (ju). シュウ là cách đọc phổ biến hơn nhiều, bao gồm các từ ghép liên quan đến việc làm, nhiệm vụ chính thức, giấc ngủ và nhập ngũ. ジュ chỉ còn tồn tại trong một số thuật ngữ cổ điển hoặc chịu ảnh hưởng của Phật giáo.

シュウ (shuu) — Cách đọc chính, xuất hiện trong toàn bộ vốn từ trang trọng và nghề nghiệp:

• 就職しゅうしょく (shuushoku) — tìm được việc làm, xin được việc (TỰU CHỨC)
• 就任しゅうにん (shuunin) — nhận chức, đảm nhận chức vụ hoặc danh hiệu (TỰU NHẬM)
• 就寝しゅうしん (shuushin) — đi ngủ, nghỉ ngơi qua đêm (TỰU TẨM)
• 就業しゅうぎょう (shuugyou) — bắt đầu làm việc, đang được tuyển dụng (TỰU NGHIỆP)

ジュ (ju) — Cách đọc thứ cấp, giới hạn trong một số từ ghép cổ điển nhất định:

• 成就じょうじゅ (jouju) — thành tựu, viên mãn, sự thực hiện một giấc mơ hay lời nguyện; thuật ngữ quan trọng trong các ngữ cảnh Phật giáo (THÀNH TỰU)

Kun'yomi (訓読み) — Âm Nhật thuần

就 có hai dạng động từ kun'yomi: つ・く (tsuku) và つ・ける (tsukeru). Cả hai xuất hiện chủ yếu trong ngôn ngữ văn viết và lời nói trang trọng khi mô tả ai đó đảm nhận hoặc được đặt vào một vị trí.

つく (tsuku) — Nội động từ: đảm nhận, tiếp quản, bước vào:

• 職しょくに就つく (shoku ni tsuku) — nhận việc làm, bắt đầu công việc
• 床とこに就つく (toko ni tsuku) — đi ngủ; cũng có nghĩa là ngã bệnh nằm liệt giường
• 王位おういに就つく (oui ni tsuku) — lên ngôi vua

つける (tsukeru) — Ngoại động từ: đặt ai đó vào một vị trí:

• 職しょくに就つける (shoku ni tsukeru) — kiếm việc làm cho ai đó, bố trí người khác vào công việc

Từ & Từ ghép thông dụng

就 xuất hiện trong nhiều loại vốn từ trang trọng và nghề nghiệp. Các từ ghép quan trọng được nhóm theo chủ đề:

Việc làm & Sự nghiệp

• 就職しゅうしょく (shuushoku) — tìm được việc làm, xin được việc; từ ghép mà sinh viên gặp nhiều nhất trong mùa tốt nghiệp (TỰU CHỨC)
• 就任しゅうにん (shuunin) — nhận chức, sự đảm nhận chính thức một chức vụ hay danh hiệu (TỰU NHẬM)
• 就業しゅうぎょう (shuugyou) — bắt đầu làm việc, đang được tuyển dụng; xuất hiện trong 就業規則しゅうぎょうきそく (nội quy lao động) (TỰU NGHIỆP)
• 就労しゅうろう (shuurou) — đang trong diện được tuyển dụng; phổ biến trong các thảo luận về phúc lợi xã hội, hỗ trợ người khuyết tật và chính sách lao động (TỰU LAO)
• 就活しゅうかつ (shuukatsu) — hoạt động tìm việc; viết tắt của 就職活動しゅうしょくかつどう

Giáo dục & Nhập ngũ

• 就学しゅうがく (shuugaku) — nhập học, bắt đầu đi học; dùng trong 就学率しゅうがくりつ (tỷ lệ nhập học) (TỰU HỌC)
• 就航しゅうこう (shuukou) — đưa vào hoạt động (của tàu hoặc đường bay); một tàu hoặc tuyến đường chính thức đi vào khai thác (TỰU HÀNG)
• 就役しゅうえき (shuueki) — biên chế tàu chiến, việc tàu chính thức đi vào phục vụ quân sự (TỰU DỊCH)

Thành tựu & Quyết định

• 成就じょうじゅ (jouju) — thành tựu, viên mãn; sự thực hiện một giấc mơ, mong ước hay mục tiêu; thường nghe trong câu 夢ゆめが成就じょうじゅする (một giấc mơ được thực hiện) (THÀNH TỰU)
• 去就きょしゅう (kyoshuu) — hướng đi hoặc quyết định sự nghiệp của một người; dùng trong báo cáo trang trọng và chính trị (KHỨ TỰU)

Đời sống thường nhật & Dùng cổ điển

• 就寝しゅうしん (shuushin) — đi ngủ, nghỉ ngơi qua đêm; thuật ngữ văn viết trang trọng để chỉ việc ngủ (TỰU TẨM)
• 就中なかんずく (nakanzuku) — đặc biệt là, nhất là; trạng từ cổ điển có nghĩa là "hơn tất cả" hoặc "trong số đó", xuất hiện trong văn học và văn viết trang trọng

Câu ví dụ

Mẹo ghi nhớ

Để nhớ 就, hãy tập trung vào hai thành phần của nó: 京 (kinh đô — danh giá, cao quý) ở bên trái, và 尤 (đặc biệt, xuất chúng) ở bên phải. Hãy dựng lên cảnh này: một ứng viên tham vọng đã đặc biệt nhắm đến kinh đô. Họ đến Tokyo, bước qua cổng công ty, và cuối cùng ngồi xuống ghế tại bàn làm việc mới của mình. Khoảnh khắc an vị đó chính là bản chất của 就.

就職しゅうしょく (an vị vào công việc), 就任しゅうにん (an vị vào chức vụ), 就寝しゅうしん (an vị vào giấc ngủ), 成就じょうじゅ (an vị vào thành tựu) — mọi cách dùng chính của kanji này đều chia sẻ cùng một khoảnh khắc cốt lõi. Bạn đã đến nơi. Bạn đã chiếm lĩnh vị trí của mình. Bạn đã 就ついた.

Kanji liên quan

• 従 (ジュウ / したがう) — đi theo, tuân theo; cùng mang nghĩa di chuyển về phía và hòa hợp với điều gì đó. So sánh 従業員じゅうぎょういん (nhân viên) với 就業しゅうぎょう (bắt đầu làm việc) — 従 nhấn mạnh việc theo một vai trò, 就 nhấn mạnh việc bước vào nó.
• 着 (チャク / つく) — đến nơi, mặc; cũng đọc là つく, nhưng mô tả việc đến về mặt vật lý hoặc tiếp xúc — không phải đảm nhận vai trò. Chú ý sự tương phản: 職しょくに就つく (nhận việc làm) so với 席せきに着つく (ngồi xuống chỗ ngồi về mặt vật lý).
• 成 (セイ / なる) — trở thành, đạt được; kết hợp với 就 trong 成就じょうじゅ, trong đó 成 nghĩa là "hoàn thành" và 就 nghĩa là "đến được mục tiêu".
• 赴 (フ / おもむく) — tiến đến một vị trí, đi đến; mang nghĩa tương tự về việc hướng đến một nơi mới. Sự khác biệt: 赴任ふにん (đến nơi được bổ nhiệm, thường xa nhà) nhấn mạnh hành trình, trong khi 就任しゅうにん nhấn mạnh nghi lễ chính thức nhận chức.