Ý nghĩa
Kanji 単 (ĐƠN) chủ yếu truyền tải các ý nghĩa “đơn lẻ,” “đơn giản,” hoặc “đơn vị.” Nó mô tả một thứ đứng một mình như một thành phần, không phải số nhiều và thiếu sự phức tạp. Kanji này là nền tảng để hiểu nhiều từ tiếng Nhật hàng ngày liên quan đến số lượng, cấu trúc và sự đơn giản, làm cho nó trở thành một thành phần quan trọng trong vốn từ vựng của bạn.
Nguồn gốc từ nguyên của nó khá thú vị. Dạng gốc của 単 (ĐƠN) (單) là một chữ tượng hình mô tả một công cụ săn bắn, đặc biệt là một cái ná hoặc một vũ khí duy nhất có lưới. Phần trên (tương tự như 戈 - QUA, nghĩa là 'kích' hoặc 'giáo') tượng trưng cho cán hoặc tay cầm. Phần dưới, giống như 田 - ĐIỀN (nghĩa là 'ruộng'), có thể mô tả một cái lưới hoặc bẫy cách điệu. Hình ảnh công cụ săn bắn đơn lẻ, khác biệt này sau đó đã phát triển để đại diện cho khái niệm “đơn lẻ” hoặc “một mảnh.” Theo thời gian, ý nghĩa của nó đã mở rộng – như thường thấy với kanji – để bao gồm “đơn giản” (vì một vật phẩm một thành phần thường là đơn giản) và “đơn vị” (như một yếu tố cơ bản, không bị chia cắt).
Dạng giản thể hiện đại 単 (ĐƠN) vẫn giữ được bản chất này, mặc dù nó đã trừu tượng hóa trực quan các thành phần gốc. Mặc dù không còn rõ ràng giống một công cụ săn bắn, ý nghĩa cốt lõi của sự đơn lẻ và đơn giản vẫn tồn tại. Kanji 11 nét này được dạy ở lớp 4 tại các trường học Nhật Bản, làm cho nó trở thành một kanji cấp độ N3 thiết yếu cho người học trung cấp.
Cách đọc
On'yomi (音読み - ÂM ĐỌC) — Cách đọc có nguồn gốc từ tiếng Trung
Cách đọc On'yomi chính của 単 (ĐƠN) là タン. Đây là cách đọc phổ biến nhất và xuất hiện trong hầu hết các từ ghép.
タン thường được gặp trong các từ mà 単 (ĐƠN) mang ý nghĩa “đơn lẻ,” “đơn giản,” “đơn vị,” hoặc “một phía.” Đây là một cách đọc có tính ứng dụng cao, kết hợp với các kanji khác để tạo thành nhiều loại từ vựng.
単語 (tango) — nghĩa là 'từ' (nghĩa đen, một đơn vị ngôn ngữ, như 日本語 - tiếng Nhật, hoặc 英語 - tiếng Anh).
単位 (tan'i) — nghĩa là 'đơn vị' hoặc 'mệnh giá' (ví dụ, trong các phép đo như キロメートル - kilomet, hoặc là tín chỉ học tập).
単純 (tanjun) — nghĩa là 'đơn giản' hoặc 'không phức tạp' (mô tả một thiết kế hoặc nhiệm vụ thẳng thắn).
単数 (tansū) — nghĩa là 'số ít' (như khi nói 'một con mèo' thay vì 'những con mèo').
Kun'yomi (訓読み - HUẤN ĐỌC) — Cách đọc gốc tiếng Nhật
Cách đọc Kun'yomi chính của 単 (ĐƠN) là ひとえ.
ひとえ là một cách đọc ít phổ biến hơn タン. Nó thường được tìm thấy trong các ngữ cảnh cụ thể, thường liên quan đến vải vóc hoặc lớp, và mang ý nghĩa “một lớp” hoặc “không lót.”
単衣 (hitoe) — nghĩa là 'quần áo không lót' hoặc 'một lớp quần áo' (đặc biệt chỉ kimono mùa hè mặc không lót).
Được dùng một mình, 単 (ĐƠN) cũng có thể có nghĩa là 'một lớp,' mặc dù cách dùng của nó hơi mang tính thơ ca hoặc rất cụ thể, chẳng hạn như mô tả một lớp cánh hoa.
Từ vựng & Từ ghép phổ biến
Để thực sự nắm vững 単 (ĐƠN), việc hiểu cách sử dụng của nó trong ngữ cảnh là điều cần thiết. Dưới đây là các từ ghép khác nhau, được phân loại để giúp bạn thấy ý nghĩa của nó mở rộng như thế nào:
Khái niệm chung & cơ bản:
単語 (tango) — Một từ. Ví dụ, 'ありがとう' là một 単語 (ĐƠN NGỮ) duy nhất.
単位 (tan'i) — Một đơn vị, một mệnh giá. Chẳng hạn, 'メートル' (mét) là một 単位 (ĐƠN VỊ) độ dài, hoặc bạn kiếm 単位 (ĐƠN VỊ) ở trường.
単純 (tanjun) — Đơn giản, không phức tạp. Mô tả một thứ thẳng thắn, như một 単純な作業 (tác nghiệp ĐƠN THUẦN) (nhiệm vụ đơn giản).
単独 (tandoku) — Đơn độc, độc lập, một mình. Được dùng khi ai đó hành động một mình, như 単独 行動 (hành động ĐƠN ĐỘC).
Toán học & Số lượng:
単数 (tansū) — Số ít. Đối lập với 複数 (PHỨC SỐ) (số nhiều), như 'một con mèo' so với 'những con mèo'.
単価 (tanka) — Đơn giá. Giá mỗi mặt hàng hoặc đơn vị duy nhất, chẳng hạn như 単価 (ĐƠN GIÁ) của một quả táo.
単体 (tantai) — Đơn chất, vật thể/thân thể đơn lẻ. Thường được dùng trong hóa học cho các nguyên tố như 酸素 (TOAN TỐ - oxy) tồn tại dưới dạng 単体 (ĐƠN THỂ).
単利 (tanri) — Lãi đơn. Lãi tài chính chỉ được tính trên số tiền gốc, không giống như lãi kép.
Xuất bản & Truyền thông:
単行本 (tankōbon) — Một cuốn sách độc lập. Thường dùng để chỉ một tập truyện tranh hoặc bài viết đã được đăng nhiều kỳ trên tạp chí, như một tập truyện tranh hoàn chỉnh.
単発 (tanpatsu) — Một lần bắn; không thường xuyên, một lần. Chỉ một sự việc chỉ xảy ra một lần, chẳng hạn như 単発 番組 (chương trình PHIÊN TỔ ĐƠN PHÁT) (chương trình TV một lần).
Mô tả Lớp & Cấu trúc:
単層 (tansō) — Một lớp, đơn lớp. Mô tả một cấu trúc chỉ có một lớp, như 単層 細胞 (tế bào ĐƠN TẦNG) (tế bào một lớp).
単一 (tan'itsu) — Đơn lẻ, duy nhất, độc nhất. Nhấn mạnh một loại hoặc yếu tố cụ thể, như trong 単一 民族 (dân tộc ĐƠN NHẤT) (nhóm dân tộc duy nhất).
Câu ví dụ
この単語の意味がわかりません。
Kono tango no imi ga wakarimasen.
Tôi không hiểu nghĩa của từ này.
学校の単位を取得しました。
Gakkō no tan'i o shutoku shimashita.
Tôi đã kiếm được tín chỉ học tập.
問題を単純に考えすぎないでください。
Mondai o tanjun ni kangae suginaide kudasai.
Xin đừng đơn giản hóa vấn đề quá mức.
彼は単独でその仕事を終えた。
Kare wa tandoku de sono shigoto o oeta.
Anh ấy đã hoàn thành công việc đó một mình.
この文は単数形ですか、複数形ですか。
Kono bun wa tansūkei desu ka, fukusūkei desu ka?
Câu này ở dạng số ít hay số nhiều?
単価が高いので、たくさん買えません。
Tanka ga takai node, takusan kaemasen.
Vì đơn giá cao nên tôi không thể mua nhiều.
そのマンガは単行本で読みました。
Sono manga wa tankōbon de yomimashita.
Tôi đã đọc bộ manga đó trong tập truyện đã được thu thập (sách độc lập) của nó.
彼女はいつも単衣の着物を着ています。
Kanojo wa itsumo hitoe no kimono o kiteimasu.
Cô ấy luôn mặc một bộ kimono không lót.
この機械は単発でしか動かせません。
Kono kikai wa tanpatsu de shika ugokasemasen.
Cỗ máy này chỉ có thể được vận hành ở chế độ một lần bắn.
Mẹo ghi nhớ
Hãy cùng phân tích 単 (ĐƠN) để ghi nhớ nó dễ dàng hơn. Phần trên hơi giống 日 (NHẬT - mặt trời) hoặc 田 (ĐIỀN - ruộng lúa), trong khi phần dưới là 十 (THẬP - mười). Hãy tưởng tượng một khung cảnh đơn giản: một cánh đồng lúa (田) nơi chỉ có mười (十) cây lúa đang mọc. Điều này làm cho nó trở thành một cánh đồng rất đơn giản với một vụ thu hoạch đơn lẻ, nhỏ. Ngoài ra, hãy hình dung một thợ thủ công đang tạo ra một vật phẩm đơn lẻ, đơn giản bằng một công cụ cơ bản. Công cụ này có thể có một thanh ngang (十) và một đầu đơn giản (phần trên). Mấu chốt là liên kết các thành phần trực quan này với ý tưởng cốt lõi về sự 'đơn lẻ' hoặc 'đơn giản' – không có nhiều bộ phận hoặc sự phức tạp.
Kanji liên quan
- 複 — Kanji này (フク - PHỨC) có nghĩa là “nhiều,” “ghép,” hoặc “đôi.” Nó là từ trái nghĩa trực tiếp của 単 (ĐƠN) trong nhiều ngữ cảnh. Chẳng hạn, so sánh 単数 (số ít) với 複数 (số nhiều).
- 簡 — Kanji này (カン - GIẢN) có nghĩa là “đơn giản,” “ngắn gọn,” hoặc “dễ dàng.” Mặc dù nó chia sẻ ý nghĩa "đơn giản" với 単 (ĐƠN), 簡 (GIẢN) thường đề cập đến sự đơn giản về mặt súc tích hoặc không phức tạp trong lời giải thích (ví dụ, 簡単 (GIẢN ĐƠN) - dễ, thẳng thắn).
- 独 — Kanji này (ドク - ĐỘC) có nghĩa là “một mình,” “đơn lẻ,” hoặc “độc lập.” Nó nhấn mạnh sự cô lập hoặc ở một mình, như được thấy trong 単独 (ĐƠN ĐỘC) (hành động đơn độc, độc lập), sử dụng cả 単 (ĐƠN) và 独 (ĐỘC).
- 一 — Kanji này (イチ - NHẤT) có nghĩa là “một” và là chữ số thực tế. Mặc dù 単 (ĐƠN) ngụ ý sự đơn lẻ, nó thường truyền tải khái niệm về sự đơn lẻ hoặc đơn giản, chứ không phải bản thân số đếm. Chẳng hạn, 単語 (ĐƠN NGỮ) đề cập đến một từ, không nhất thiết là một từ cụ thể.