酒 — Rượu Sake, Rượu, Rượu Gạo

Ý nghĩa

Kanji 酒 có nghĩa là rượu sake, rượu, rượu gạo, hay đồ uống có cồn. Rượu sake đã được ủ tại Nhật Bản hơn 2.000 năm, và 酒 xuất hiện ở khắp nơi — thực đơn nhà hàng, biển hiệu izakaya, quầy hàng lễ hội, nghi lễ trang trọng và các nghi thức theo mùa.

Kanji này kết hợp hai thành phần. Bên trái, 氵 (sanzui) là bộ thủy ba nét, biểu thị chất lỏng. Bên phải, 酉 (yū) là hình vẽ cổ đại của một chiếc bình đất nung dùng để lên men. Chất lỏng cộng với bình chứa — kanji này về bản chất mô tả quá trình làm rượu sake.

酒 có 10 nét và xuất hiện trong danh sách Jōyō, dù không thuộc chương trình tiểu học. JLPT N3. Bạn sẽ thường gặp kanji này trên thực đơn, mặt tiền cửa hàng và trong các bài tin tức liên quan đến đồ uống có cồn.

Cách đọc

On'yomi (音読み) — Âm Hán (âm Trung Quốc)

On'yomi là シュ (shu), vay mượn từ tiếng Trung Hoa Trung cổ. Âm này chủ yếu xuất hiện trong văn viết trang trọng — từ ghép, văn bản chính thức và các cụm từ cố định liên quan đến chính sách rượu hoặc ngành ủ rượu. Trong tiếng Nhật nói hàng ngày, さけ được dùng phổ biến hơn.

• 日本酒にほんしゅ (nihonshu) — rượu sake Nhật Bản (rượu gạo)
• 飲酒いんしゅ (inshu) — uống rượu, ẩm tửu
• 禁酒きんしゅ (kinshu) — kiêng rượu, cấm rượu
• 酒類しゅるい (shurui) — đồ uống có cồn (phân loại chung)
• 美酒びしゅ (bishu) — rượu ngon, mỹ tửu

Kun'yomi (訓読み) — Âm Nhật thuần túy

Kun'yomi là さけ (sake) và さか (saka). さけ là dạng nói hàng ngày — dùng cho đồ uống có cồn nói chung và rượu gạo Nhật Bản nói riêng. さか cổ hơn và chủ yếu còn tồn tại trong các từ ghép liên quan đến địa điểm

• và thương mại như 酒場 (quán rượu) và 酒屋 (cửa hàng rượu).

• お酒おさけ (osake) — rượu, sake (dạng lịch sự)

• 酒場さかば (sakaba) — quán rượu, quán bar

• 酒屋さかや (sakaya) — cửa hàng rượu, tiệm sake

• 甘酒あまざけ (amazake) — rượu gạo ngọt lên men

• 地酒じざけ (jizake) — rượu sake địa phương, sake đặc sản vùng miền

Từ vựng & Từ ghép thông dụng

酒 xuất hiện trong các từ ghép trải rộng nhiều loại đồ uống, địa điểm và ngữ cảnh xã hội. Các nhóm chính:

Các loại đồ uống có cồn:

• 日本酒にほんしゅ (nihonshu) — rượu sake Nhật Bản (rượu gạo)
• 洋酒ようしゅ (yōshu) — rượu phương Tây (vang, whisky, v.v.)
• 清酒せいしゅ (seishu) — sake tinh lọc, sake trong suốt đã lọc
• 新酒しんしゅ (shinshu) — sake mới, sake vừa ủ xong
• 甘酒あまざけ (amazake) — rượu gạo ngọt (ít hoặc không có cồn)

Địa điểm và thương mại:

• 酒場さかば (sakaba) — quán rượu, quán bar
• 酒屋さかや (sakaya) — cửa hàng rượu, đại lý sake
• 酒蔵さかぐら (sakagura) — xưởng ủ sake, kho rượu sake

Hoạt động và ngữ cảnh xã hội:

• 飲酒いんしゅ (inshu) — uống rượu
• 禁酒きんしゅ (kinshu) — kiêng rượu
• 酒宴しゅえん (shuen) — tiệc rượu, yến tiệc có rượu
• 酒席しゅせき (shuseki) — bữa tiệc rượu, không gian liên hoan
• 酒造しゅぞう (shuzō) — sản xuất sake, chế biến đồ uống có cồn

Dạng mô tả / Dạng lịch sự:

• お酒おさけ (osake) — rượu, sake (từ lịch sự thông dụng)
• 美酒びしゅ (bishu) — rượu ngon, sake thượng hạng
• 地酒じざけ (jizake) — sake vùng miền, sake đặc sản địa phương

Câu ví dụ

Mẹo ghi nhớ

Hãy tưởng tượng ba giọt nước (氵) nhỏ xuống từ một chiếc bình đất tròn (酉) — chất lỏng tràn ra từ chiếc bình sake truyền thống. Mỗi khi bạn nhìn thấy những giọt nước bên cạnh hình chiếc bình đó, hãy nhớ rằng bình đang chứa đầy rượu sake.

Người học tiếng Việt có một lợi thế đặc biệt: âm Hán-Việt TỬU cùng gốc Hán với 酒, nối trực tiếp kanji 酒 của tiếng Nhật với từ chỉ rượu trong tiếng Việt.

Kanji liên quan

• 酉 — Bộ thủ bên trong 酒; hình vẽ cổ đại của bình rượu; cũng là Chi thứ 10 trong Địa Chi (Dậu — con Gà)
• 飲 — Uống (のむ / イン); kết hợp với 酒 trong 飲酒 (inshu), uống rượu
• 醸 — Ủ, lên men (かもす / ジョウ); dùng trong 醸造 (jōzō), gắn liền với quá trình sản xuất sake
• 酔 — Say rượu (よう / スイ); hệ quả trực tiếp của việc uống quá nhiều 酒
• 醒 — Tỉnh rượu (さめる / セイ); đối lập với 酔, trạng thái hồi phục sau khi uống rượu
• 杯 — Chén, ly rượu (さかずき / ハイ); vật dụng dùng để uống 酒