渡 — Qua, Vượt Qua, Đưa Giao, Chuyển Giao

Ý nghĩa

渡 có nghĩa là vượt qua, đi qua, và bàn giao. Hai ý tưởng liên quan chạy xuyên suốt: sự di chuyển vật lý — vượt sông, vượt biển, qua biên giới quốc gia — và sự chuyển giao, trao một vật từ người này sang người khác. Cả hai đều có một điểm chung: thứ gì đó di chuyển từ đây sang đó.

Bên trái: 氵 (sanzui, bộ thủy). Bên phải: 度 (do/to, độ hoặc đo lường). Bộ thủy gắn chặt chữ kanji này với sông, biển, bất kỳ vùng nước nào bạn cần vượt qua. Trước khi có cầu, việc vượt qua một con sông dù không lớn cũng thực sự nguy hiểm — sức nặng của hành trình đó vẫn còn sống trong chữ này. 度 vừa là gợi ý âm đọc (nguồn gốc của on'yomi ト) vừa là hình ảnh nhắc nhở: bạn đang đo khoảng cách giữa hai bờ.

Thơ cổ điển dùng 渡 cho những chuyến vượt đại dương và chim di cư. Cách dùng hiện đại bình thường hơn nhiều — trao tài liệu cho đồng nghiệp, qua cầu bộ hành, trả chìa khóa căn hộ. Với 12 nét (Joyo cấp 8), đây là mục tiêu cốt lõi trong JLPT N3.

Cách đọc

On'yomi (音読み) — Âm Hán (ĐỘ)

On'yomi là ト (to), mượn từ tiếng Hán Trung cổ. Âm này xuất hiện hầu như chỉ trong các từ ghép hai chữ kanji — từ vựng trang trọng hoặc văn viết liên quan đến du lịch, di cư và chuyển tiếp. Trong lời nói hàng ngày, わたる và わたす chiếm ưu thế; hãy dành ト cho văn viết.

• 渡航とこう (tokou) — chuyến đi vượt biển, hành trình ra nước ngoài; dùng trong văn bản chính thức và tin tức khi đề cập đến việc vượt biển đến nước ngoài
• 渡来とらい (torai) — đến từ nước ngoài; có ý nghĩa lịch sử quan trọng với từ 渡来人 (toraijin), những người nhập cư từ lục địa đã mang chữ viết, Phật giáo và nghề rèn sắt đến Nhật Bản cổ đại
• 過渡期かとき (katoki) — giai đoạn chuyển tiếp (QUÁ ĐỘ KỲ); được dùng rộng rãi trong chính trị, kinh tế và bình luận xã hội để mô tả giai đoạn thay đổi giữa hai hệ thống
• 渡世とせい (tosei) — mưu sinh, xoay sở trong cuộc đời; mang tính văn học và hơi cổ, nhưng vẫn được nhận ra trong các cụm từ cố định

Kun'yomi (訓読み) — Âm Nhật thuần

Hai âm đọc thuần Nhật: わた.る (wataru) và わた.す (watasu). Chúng có cùng gốc nhưng khác nhau về hướng. わたる là nội động từ — bạn vượt qua thứ gì đó. わたす là ngoại động từ — bạn trao thứ gì đó cho ai đó.

わた.る (wataru) — vượt qua, đi qua, trải dài. Dùng để chỉ việc vượt cầu, sông hoặc biên giới vật lý; cũng có thể mô tả khoảng thời gian kéo dài hoặc chim di cư qua các lục địa.

• 橋はしを渡わたる (hashi wo wataru) — vượt cầu; cách dùng phổ biến nhất
• 渡わたり鳥どり (wataridori) — chim di cư; nghĩa đen là loài chim vượt đại dương hay lục địa
• 世よを渡わたる (yo wo wataru) — mưu sinh trên đời

わた.す (watasu) — bàn giao, trao tay, chuyển giao. Dùng khi một người trao vật gì đó cho người khác — trong sinh hoạt hàng ngày, công việc và các tình huống chính thức.

• 書類しょるいを渡わたす (shorui wo watasu) — bàn giao tài liệu (THƯ LOẠI)
• 手渡てわたし (tewatashi) — trao tận tay, giao trực tiếp cho người nhận
• 引ひき渡わたす (hikiwatasu) — bàn giao, nộp (người hoặc tài sản) cho cơ quan chức năng

Từ thường gặp & Từ ghép

渡 trải rộng từ các tuyến phà đến việc bàn giao trong doanh nghiệp. Đây là những từ hữu ích nhất ở trình độ JLPT N3, được sắp xếp theo chủ đề.

Vượt qua và di chuyển vật lý

• 渡わたる (wataru) — vượt qua, đi qua
• 渡わたし船ぶね (watashibune) — thuyền phà; thuyền chở hành khách qua sông hoặc eo biển
• 渡わたり廊下ろうか (watari rouka) — hành lang kết nối, lối đi có mái che giữa hai tòa nhà
• 渡わたり鳥どり (wataridori) — chim di cư
• 渡航とこう (tokou) — chuyến đi vượt biển, du hành ra nước ngoài bằng đường biển

Bàn giao và chuyển giao

• 渡わたす (watasu) — bàn giao, trao thứ gì đó cho ai đó
• 手渡てわたし (tewatashi) — giao tận tay, trao trực tiếp mặt đối mặt
• 引ひき渡わたし (hikiwatashi) — bàn giao, dẫn độ, chuyển nhượng tài sản hoặc người
• 譲ゆずり渡わたす (yuzuriwatasu) — chuyển nhượng quyền lợi hoặc tài sản cho người khác
• 明あけ渡わたす (akewatasu) — bàn giao, trả lại nơi chốn hoặc vị trí

Thuật ngữ xã hội và văn hóa

• 橋渡はしわたし (hashiwatashi) — hòa giải, đóng vai trò cầu nối giữa hai bên; hữu ích trong các tình huống chuyên nghiệp
• 渡来とらい (torai) — đến từ hải ngoại; từng được dùng cho những người nhập cư từ lục địa sang Nhật Bản
• 過渡期かとき (katoki) — giai đoạn chuyển tiếp (QUÁ ĐỘ KỲ) giữa hai hệ thống hoặc trạng thái

Câu ví dụ

Mẹo ghi nhớ

Hãy hình dung một người lữ hành đứng bên bờ một con sông rộng, đang đo lường (度) khoảng cách họ phải lội qua dòng nước (氵) để đến bờ bên kia. Ba nét nước bên trái là dòng chảy đang cuộn chảy. 度 bên phải là khoảng cách đang được đo — cần bao nhiêu bước để vượt qua? Hình ảnh đó bao hàm cả hai nghĩa: vật lý vượt qua, và với tay qua bàn để trao thứ gì đó cho người khác. "Nước + đo lường = vượt qua và bàn giao."

Kanji liên quan

• 度 — độ, đo lường, lần; thành phần bên phải của 渡, nguồn gốc on'yomi ト và ý tưởng trừu tượng về việc trải dài một khoảng cách đo được
• 越 — vượt qua, vượt hơn; ý nghĩa tương tự nhưng dùng cho núi non, vượt qua dịp cuối năm (年越し, toshikoshi), hoặc vượt qua giới hạn hơn là vượt qua nước
• 航 — hàng hải, đi thuyền (HÀNG); gắn chặt với 渡 trong từ ghép 渡航, cả hai đều liên quan đến việc vượt qua mặt nước
• 渉 — lội qua, liên quan; cùng bộ thủy và liên quan đến việc lội qua nước cạn hoặc dính líu vào đàm phán (交渉, koushou)
• 橋 — cầu (KIỀU); công trình bạn dùng để 渡る, đó là lý do hai chữ kanji này thường xuất hiện cùng nhau
• 移 — di chuyển, chuyển giao, thay đổi (DI); trùng về chủ đề nhưng mô tả sự di dời hoặc thay đổi dần dần hơn là vượt qua một ranh giới rõ ràng