亡 (VONG) — Mất, Chết, Diệt vong

Ý nghĩa

Chào các bạn học tiếng Nhật! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về một Hán tự có vẻ hơi nghiêm trọng lúc ban đầu, nhưng lại vô cùng cần thiết cho việc học N3 của bạn: 亡 (VONG - BŌ). Hán tự này biểu thị sự 'mất mát,' 'diệt vong,' 'chết chóc,' 'bị hủy hoại,' hoặc 'bị phá hủy.' Nó thường chỉ sự vắng mặt hoặc kết thúc của một điều gì đó hoặc một ai đó.

Chúng ta sẽ tìm hiểu sâu về nguồn gốc của nó. Hán tự 亡 được cho là một chữ tượng hình hoặc chữ hội ý. Nó mô tả một người (儿) đang cố gắng ẩn náu hoặc bỏ trốn, có lẽ dưới một vật che phủ nào đó (nét trên cùng có thể đại diện cho điều này). Ngoài ra, nó cũng có thể đại diện cho một người đã đơn giản biến mất. Hình ảnh trực quan này kết nối tốt với các ý nghĩa cốt lõi của nó là 'biến mất,' 'bị mất,' hoặc 'diệt vong.' Khi một người nào đó biến mất, họ không còn hiện diện nữa. Họ 'đã mất' đối với chúng ta, hoặc họ có thể đã 'diệt vong.' Hình ảnh đơn giản này nắm bắt được bản chất của sự vắng mặt và kết thúc.

Chỉ với 3 nét, Hán tự này đơn giản một cách đáng ngạc nhiên và tương đối dễ viết. Bạn sẽ gặp Hán tự cơ bản này trong nhiều ngữ cảnh khác nhau, từ việc mô tả sự ra đi của một người cho đến sự sụp đổ của một nền văn minh. Mặc dù được xếp vào trình độ N3, nhưng nó được dạy cho trẻ em Nhật Bản bản địa ở lớp 3 tiểu học, nhấn mạnh tầm quan trọng của nó trong vốn từ vựng cơ bản. Mặc dù các ý nghĩa của nó có thể nghe hơi nghiêm trọng, nhưng việc hiểu 亡 là một bước quan trọng để mở rộng vốn từ vựng và khả năng hiểu tiếng Nhật của bạn.

Cách đọc

Tiếp theo, chúng ta sẽ xem cách 亡 (VONG) được phát âm trong tiếng Nhật. Giống như nhiều Hán tự khác, nó có cả On'yomi (cách đọc gốc Hán) và Kun'yomi (cách đọc thuần Nhật).

On'yomi (音読み) — Cách đọc gốc Hán

Các On'yomi chính của 亡 (VONG) là ボウ (BŌ) và, ít phổ biến hơn, モウ (MŌ). Các cách đọc này thường được sử dụng khi 亡 là một phần của từ ghép, thường kết hợp với các Hán tự khác.

ボウ (BŌ): ボウ (BŌ) là On'yomi phổ biến nhất của 亡 (VONG), đặc biệt trong các từ liên quan đến cái chết, mất mát hoặc sự hủy hoại.
死亡しぼう (TỬ VONG - shibou) — nghĩa là 'cái chết.' Đây là một thuật ngữ rất phổ biến, thường được sử dụng trong các báo cáo chính thức hoặc tin tức để chỉ sự ra đi của một người.
亡命ぼうめい (VONG MỆNH - boumei) — nghĩa là 'lưu vong' hoặc 'đào tẩu.' Từ này chỉ việc trốn khỏi đất nước mình, theo nghĩa đen là trở nên 'mất tích' khỏi đó.
存亡そんぼう (TỒN VONG - sonbou) — nghĩa là 'tồn tại hay diệt vong' hoặc 'sống hay chết.' Từ ghép này nhấn mạnh trạng thái nguy kịch giữa sự sống còn và sự diệt vong.
モウ (MŌ): Mặc dù ít phổ biến hơn ボウ trong vốn từ vựng N3 hàng ngày, モウ là một On'yomi hợp lệ khác. Nó thường xuất hiện trong các thuật ngữ trang trọng hoặc chuyên biệt hơn.
亡者もうじゃ (VONG GIẢ - mōja) — nghĩa là 'người đã khuất' hoặc 'ma quỷ.' Thuật ngữ này đôi khi có thể ngụ ý một con ma đói hoặc một linh hồn đã khuất, thể hiện khía cạnh 'mất mát' của Hán tự.
亡失もうしつ (VONG THẤT - moushitsu) — nghĩa là 'mất mát' hoặc 'mất quyền sở hữu.' Đây là một cách trang trọng hơn để nói rằng một thứ gì đó đã bị mất, thường là tài liệu hoặc tài sản.

Kun'yomi (訓読み) — Cách đọc thuần Nhật

Các Kun'yomi của 亡 (VONG) kết nối trực tiếp với các động từ và tính từ thuần Nhật, mang lại sự hiểu biết trực tiếp và thường mang tính cảm xúc hơn về ý nghĩa của nó. Các Kun'yomi chính là な.い (na.i), ほろ.びる (horo.biru), và ほろ.ぼす (horo.bosu).

な.い (na.i): Mặc dù từ phổ biến có nghĩa là 'không có' hoặc 'không tồn tại' là 無いない, 亡.い (VONG) được sử dụng trong một ngữ cảnh cụ thể: có nghĩa là 'đã khuất' hoặc 'người đã mất.'
亡くなるなくなる (nakunaru) — một cách nói lịch sự và uyển ngữ để nói 'chết' hoặc 'qua đời.' Nó nghĩa đen là 'trở nên mất đi.'
亡き人なきひと (VONG NHÂN - nakihito) — nghĩa là 'người đã khuất' hoặc 'người đã mất.'
ほろ.びる (horo.biru): Đây là một nội động từ có nghĩa là 'diệt vong,' 'bị hủy hoại,' hoặc 'suy tàn.' Nó mô tả một trạng thái suy tàn và phá hủy.
国くにが亡ほろびる (QUỐC VONG - kuni ga horobiru) — nghĩa là 'một quốc gia diệt vong' hoặc 'một quốc gia sụp đổ.'
文明ぶんめいが亡ほろびる (VĂN MINH VONG - bunmei ga horobiru) — nghĩa là 'một nền văn minh diệt vong.'
ほろ.ぼす (horo.bosu): Đây là ngoại động từ tương ứng với ほろ.びる. Nó có nghĩa là 'phá hủy,' 'làm cho đổ nát,' hoặc 'lật đổ,' ngụ ý một tác nhân chủ động gây ra sự phá hủy.
敵てきを亡ほろぼす (ĐỊCH VONG - teki o horobosu) — nghĩa là 'tiêu diệt kẻ thù.'
国くにを亡ほろぼす (QUỐC VONG - kuni o horobosu) — nghĩa là 'làm sụp đổ một quốc gia.'

Các từ và từ ghép phổ biến

Dưới đây là một số từ và từ ghép phổ biến sử dụng 亡 (VONG). Bạn chắc chắn sẽ gặp chúng! Việc hiểu các từ này sẽ cải thiện đáng kể khả năng đọc hiểu N3 của bạn.

Các từ liên quan đến cái chết và người đã khuất:

死亡しぼう (TỬ VONG - shibou) — cái chết, sự qua đời.

Ví dụ: 事故による死亡しぼう者数 (jiko ni yoru shibou-sha sū) — số người chết do tai nạn.

亡くなるなくなる (nakunaru) — chết, qua đời (cách nói uyển ngữ và lịch sự).

Ví dụ: 祖父そふ (TỔ PHỤ) が昨年さくねん (TẠC NIÊN) 亡なくなりました (sofu ga sakunen nakunarimashita) — Ông tôi đã qua đời vào năm ngoái.

亡き人なきひと (VONG NHÂN - nakihito) — người đã khuất, người đã mất.

Ví dụ: 亡なき父ちち (VONG PHỤ) の面影おもかげ (DIỆN ẢNH) を追おう (naki chichi no omokage o ou) — Tìm kiếm hình bóng của người cha đã khuất.

亡霊ぼうれい (VONG LINH - bourei) — ma, hồn ma, linh hồn đã khuất.

Ví dụ: 夜中よなか (DẠ TRUNG) に亡霊ぼうれい (VONG LINH) が現あらわれたという噂うわさ (yonaka ni bourei ga arawareta to iu uwasa) — Tin đồn rằng một hồn ma đã xuất hiện vào giữa đêm.

Các từ liên quan đến sự hủy hoại và diệt vong:

滅亡めつぼう (DIỆT VONG - metsubou) — sự hủy hoại, sụp đổ, phá hủy, tuyệt chủng.

Ví dụ: 恐竜きょうりゅう (KHỦNG LONG) の滅亡めつぼう (DIỆT VONG) の原因げんいん (NGUYÊN NHÂN) (kyōryū no metsubou no gen'in) — nguyên nhân diệt vong của loài khủng long.

存亡そんぼう (TỒN VONG - sonbou) — sự tồn vong, sống hay chết.

Ví dụ: 国家こっか (QUỐC GIA) の存亡そんぼう (TỒN VONG) にかかわる問題もんだい (VẤN ĐỀ) (kokka no sonbou ni kakawaru mondai) — một vấn đề liên quan đến sự tồn vong của quốc gia.

亡国ぼうこく (VONG QUỐC - boukoku) — quốc gia bị diệt vong, quốc gia sụp đổ.

Ví dụ: 彼かれ (BỈ) は亡国ぼうこく (VONG QUỐC) の憂うれい (ƯU SẦU) を嘆なげいた (kare wa boukoku no urei o nageita) — Anh ấy đã than thở về nỗi buồn của một quốc gia bị diệt vong.

Các từ liên quan đến việc bị mất hoặc bỏ trốn:

亡命ぼうめい (VONG MỆNH - boumei) — lưu vong, đào tẩu.

Ví dụ: 政治的せいじてき (CHÍNH TRỊ ĐÍCH) 理由りゆう (LÝ DO) で亡命ぼうめい (VONG MỆNH) する (seijiteki riyū de boumei suru) — đào tẩu vì lý do chính trị.

逃亡とうぼう (ĐÀO VONG - toubou) — trốn thoát, bỏ trốn.

Ví dụ: 犯人はんにん (PHẠM NHÂN) は海外かいがい (HẢI NGOẠI) へ逃亡とうぼう (ĐÀO VONG) した (hannin wa kaigai e toubou shimashita) — Kẻ phạm tội đã trốn ra nước ngoài.

亡失ぼうしつ (VONG THẤT - boushitsu/moushitsu) — mất mát, bị tịch thu (thường dùng trong ngữ cảnh trang trọng khi mất vật dụng).

Ví dụ: 重要じゅうよう (TRỌNG YẾU) な書類しょるい (THƯ LOẠI) の亡失ぼうしつ (VONG THẤT) (jūyō na shorui no boushitsu) — việc mất các tài liệu quan trọng.

Các câu ví dụ

Dưới đây là một số câu thực tế sử dụng 亡 (VONG). Hãy thử đọc to chúng để cảm nhận cách Hán tự này được sử dụng nhé!

祖母そぼが先日せんじつ、亡なくなりました。

Sobo ga senjitsu, nakunarimashita.

Bà tôi đã qua đời mấy hôm trước.

その国くには昔むかし、戦いくさで亡ほろびたそうです。

Sono kuni wa mukashi, ikusa de horobita sou desu.

Tôi nghe nói quốc gia đó đã diệt vong trong chiến tranh từ rất lâu rồi.

犯罪者はんざいしゃは海外かいがいへ逃亡とうぼうしました。

Hanzai-sha wa kaigai e toubou shimashita.

Tên tội phạm đã trốn ra nước ngoài.

彼女かのじょは亡なき父ちちの言葉ことばを胸むねに生いきている。

Kanojo wa naki chichi no kotoba o mune ni ikite iru.

Cô ấy sống với những lời dạy của người cha đã khuất trong tim mình.

地球ちきゅうの存亡そんぼうにかかわる問題もんだいだ。

Chikyū no sonbou ni kakawaru mondai da.

Đây là một vấn đề liên quan đến sự tồn vong của Trái Đất.

政府せいふは内乱ないらんで亡国ぼうこくの危機ききに瀕ひんしている。

Seifu wa nairan de boukoku no kiki ni hin shite iru.

Chính phủ đang đối mặt với cuộc khủng hoảng diệt vong quốc gia do nội chiến.

彼かれは亡命者ぼうめいしゃとして新あたらしい生活せいかつを始はじめた。

Kare wa boumei-sha to shite atarashii seikatsu o hajimeta.

Anh ấy đã bắt đầu một cuộc sống mới với tư cách là người tị nạn/lưu vong.

歴史れきしは数多あまたの文明ぶんめいの滅亡めつぼうを語かたっている。

Rekishi wa amata no bunmei no metsubou o katatte iru.

Lịch sử kể về sự diệt vong của vô số nền văn minh.

亡霊ぼうれいの話はなしは子供こどもたちを怖こわがらせた。

Bourei no hanashi wa kodomo-tachi o kowagaraseta.

Câu chuyện ma đã làm bọn trẻ sợ hãi.

人類じんるいは地球ちきゅうを亡ほろぼしてはならない。

Jinrui wa chikyū o horoboshite wa naranai.

Loài người không được hủy hoại Trái Đất.

Mẹo ghi nhớ

Việc ghi nhớ Hán tự 亡 (VONG) có thể khá đơn giản. Hãy nghĩ nó như một người (儿, phần dưới, một bộ phận phổ biến của chữ 'người') đã biến mất hoặc đi mất. Phần trên (tương tự như 亠, hoặc một 'mũ' hay 'nắp' được đơn giản hóa) có thể đại diện cho một vật che phủ mà dưới đó ai đó đã biến mất, hoặc đơn giản là khái niệm 'mất đi' hay 'ra đi.' Hãy hình dung một người nhỏ bé theo nghĩa đen là đi 'ẩn dưới' hoặc 'khuất đi' khỏi tầm nhìn. Họ không còn ở đây nữa; họ đã 'mất tích,' 'ra đi,' hoặc 'diệt vong.' Hình ảnh trực quan đơn giản về một nhân vật biến mất này sẽ giúp bạn ghi nhớ các ý nghĩa của nó về sự vắng mặt, mất mát và hủy hoại.

Các Hán tự liên quan

無 (VÔ - む、な.い) — nghĩa là 'vắng mặt,' 'không có gì.' Mặc dù 無 (VÔ) thường được dùng để chỉ 'không có' hoặc 'không tồn tại' (ví dụ: 無料むりょう (VÔ LIỆU) - miễn phí), 亡 (VONG) đặc biệt đề cập đến thứ gì đó 'đã diệt vong' hoặc 'đã chết/mất.'
死 (TỬ - し、し.ぬ) — nghĩa là 'cái chết,' 'chết.' Hán tự này là một thuật ngữ trực tiếp và nghĩa đen cho cái chết, trong khi 亡 (VONG) có thể mang tính uyển ngữ hơn (như 亡くなるなくなる) hoặc được sử dụng cho sự hủy hoại của mọi vật.
滅 (DIỆT - めつ、ほろ.びる、ほろ.ぼす) — nghĩa là 'sụp đổ,' 'phá hủy.' Hán tự này có chung Kun'yomi (ほろ.びる/ほろ.bosu) với 亡 (VONG). Chúng thường xuất hiện cùng nhau trong các từ ghép như 滅亡めつぼう (DIỆT VONG) để nhấn mạnh sự hủy diệt hoàn toàn.
失 (THẤT - しつ、うしな.う) — nghĩa là 'mất,' 'sai lầm.' Hán tự này thường được dùng cho việc mất đồ vật hoặc cơ hội (ví dụ: 紛失ふんしつ (PHÂN THẤT) - mất một món đồ). Mặc dù nó có sự trùng lặp về mặt khái niệm với ý nghĩa 'mất' của 亡 (VONG), 亡 thường ngụ ý một sự mất mát sâu sắc hoặc vĩnh viễn hơn, đặc biệt là về sinh mạng hoặc trạng thái.
存 (TỒN - そん、ぞん) — nghĩa là 'tồn tại,' 'sống sót.' Hán tự này thường được xem là từ trái nghĩa với 亡 (VONG), đặc biệt trong từ ghép 存亡そんぼう (TỒN VONG - tồn tại hay diệt vong). Điều này nhấn mạnh các trạng thái đối lập.