拍 — Nhịp, Vỗ, Nhịp độ

Ý nghĩa

Chữ Hán 拍 (haku) chủ yếu truyền tải các ý nghĩa liên quan đến đánh, đập, vỗ tay và nhịp điệu. Các khái niệm cốt lõi của nó xoay quanh một hành động hoặc âm thanh rõ ràng, thường lặp đi lặp lại. Các từ tiếng Anh tương đương phổ biến bao gồm 'clap' (vỗ tay), 'beat' (nhịp điệu âm nhạc hoặc nhịp tim), 'tempo' (tiết tấu), 'slap' (tát, vỗ mạnh), 'throb' (rung động, đập mạnh) hoặc 'pulse' (nhịp đập). Về cơ bản, nó gói gọn ý tưởng về một hành động có tính nhịp điệu hoặc gõ.

Về mặt từ nguyên, 拍 (PHÁCH) là một chữ Hán hình thanh (形声文字けいせいもじ - keisei moji). Nó được cấu tạo từ hai thành phần chính: bộ thủ 手て (THỦ), có nghĩa là 'tay,' và 白はく (BẠCH), chủ yếu đóng vai trò là thành phần ngữ âm cung cấp âm 'haku'. Bộ 'tay' thể hiện rõ ràng rằng các hành động liên quan đến 拍 (PHÁCH) đều liên quan đến tay, chẳng hạn như vỗ tay, đánh hoặc giữ nhịp.

Mặc dù 白しろ (BẠCH) thường có nghĩa là 'trắng' hoặc 'trống,' trong ngữ cảnh này, đóng góp của nó mang tính ngữ âm hơn là ngữ nghĩa. Tuy nhiên, người ta có thể liên tưởng 'trắng' với hành động vỗ tay nhanh, sáng hoặc dứt khoát của một bàn tay, hoặc bản chất rõ ràng, rành mạch của một nhịp điệu. Do đó, chữ Hán này kết hợp cả về mặt hình ảnh và ngữ âm ý tưởng về một bàn tay thực hiện một hành động rõ ràng, dứt khoát tạo ra một nhịp điệu.

Việc hiểu sự kết hợp này giúp giải thích tại sao 拍 (PHÁCH) được sử dụng trong các từ như 拍手はくしゅ (HÁCH THỦ - hakushu), có nghĩa là 'tiếng vỗ tay' hoặc 'vỗ tay,' và 脈拍みゃくはく (MẠCH PHÁCH - myakuhaku), có nghĩa là 'nhịp mạch' hoặc 'nhịp tim.' Cả hai hành động đều liên quan đến một chuyển động có nhịp điệu, rõ ràng. Chữ Hán này có 8 nét và là một Jōyō kanji, mặc dù nó không được chỉ định một cấp học cụ thể.

Cách đọc

On'yomi (音読み) — Cách đọc có nguồn gốc từ tiếng Trung

Cách đọc On'yomi chính của 拍 (PHÁCH) là ハク (HAKU). Bạn sẽ tìm thấy cách đọc này trong hầu hết các từ ghép, điều này làm cho nó cần thiết để hiểu cách sử dụng hiện đại của chữ Hán trong nhiều ngữ cảnh khác nhau, từ âm nhạc đến sinh lý học.

拍手はくしゅ (HÁCH THỦ - hakushu) — Thuật ngữ phổ biến này có nghĩa là "tiếng vỗ tay" hoặc "vỗ tay." Nó thường được sử dụng để mô tả phản ứng của khán giả tại các buổi biểu diễn, bài phát biểu hoặc sự kiện.
大おおきな拍手はくしゅで彼かれを迎むかえた。

Ōkina hakushu de kare o mukaeta.

Anh ấy đã được chào đón bằng những tràng pháo tay nồng nhiệt.

観客かんきゃくは感動かんどうして拍手はくしゅした。

Kankyaku wa kandō shite hakushu shita.

Khán giả vỗ tay, xúc động.

脈拍みゃくはく (MẠCH PHÁCH - myakuhaku) — Đề cập đến "nhịp mạch" hoặc "nhịp tim." Bạn sẽ thường gặp từ này trong các ngữ cảnh y tế, thảo luận về sức khỏe, hoặc khi theo dõi trạng thái sinh lý của một người.
医者いしゃが患者かんじゃの脈拍みゃくはくを測はかった。

Isha ga kanja no myakuhaku o hakatta.

Bác sĩ đã đo nhịp mạch của bệnh nhân.

激はげしい運動後うんどうごは脈拍みゃくはくが速はやくなる。

Hageshii undōgo wa myakuhaku ga hayaku naru.

Sau khi tập thể dục cường độ cao, nhịp mạch của một người sẽ tăng nhanh.

一拍いっぱく (NHẤT PHÁCH - ippaku) — Có nghĩa là "một nhịp" (đặc biệt trong âm nhạc) hoặc "một khoảnh khắc/dừng lại." Cách đọc chuyển sang ippaku do sự thay đổi ngữ âm (rendaku) trong từ ghép.
この曲きょくは一拍いっぱくが長ながい特徴とくちょうがある。

Kono kyoku wa ippaku ga nagai tokuchō ga aru.

Bài hát này có đặc điểm là các nhịp dài.

話はなしの途中でとちゅうで、一拍いっぱく置おいてから続つづけた。

Hanashi no tochū de, ippaku oite kara tsuzuketa.

Giữa cuộc trò chuyện, tôi dừng lại một nhịp rồi tiếp tục.

Kun'yomi (訓読み) — Cách đọc tiếng Nhật bản địa

Chữ Hán 拍 (PHÁCH) có rất ít cách đọc Kun'yomi phổ biến trong tiếng Nhật hiện đại, đặc biệt là dưới dạng từ độc lập. Mặc dù một số từ điển liệt kê う-つ (u-tsu), như trong 拍つうつ, cách dùng này cực kỳ hiếm. Từ này gần như luôn được viết bằng 打う (ĐẢ - utsu), mang ý nghĩa tổng quát hơn là "đánh" hoặc "đập." Một cách đọc khác, はく, có thể được tìm thấy trong các từ ghép chuyên dụng hoặc như một yếu tố giống như bộ đếm cho các nhịp, nhưng nó không phải là một dạng động từ.

拍つうつ (PHÁCH - utsu) — Đánh, vỗ tay. Đây là một dạng rất hiếm gặp. Khi đề cập đến vỗ tay, chữ Hán phổ biến và chuẩn hơn là 手てを打うつ (THỦ ĐẢ - te o utsu).
手てを拍うつ (THỦ PHÁCH - Te o utsu) — Vỗ tay. Mặc dù về mặt ngữ pháp là có thể, nhưng nó gần như được viết phổ biến là 手てを打うつ (THỦ ĐẢ) trong tiếng Nhật hiện đại.

Các từ & Từ ghép phổ biến

Chữ Hán này xuất hiện trong nhiều từ tiếng Nhật thiết yếu, đặc biệt là những từ liên quan đến nhịp điệu, các hành động thể chất và quá trình sinh lý. Dưới đây là một số ví dụ phổ biến, được nhóm theo chủ đề để dễ hiểu và ghi nhớ hơn:

Thuật ngữ về Nhịp điệu & Âm nhạc

拍子ひょうし (PHÁCH TỬ - hyōshi) — nhịp điệu, tiết tấu, phách. Đây là một thuật ngữ cơ bản trong âm nhạc và khiêu vũ, đề cập đến sự lặp lại đều đặn của các nhịp.
拍子木ひょうしぎ (PHÁCH TỬ MỘC - hyōshigi) — gõ song loan bằng gỗ, thường được sử dụng trong nhà hát truyền thống Nhật Bản (như Kabuki) hoặc các lễ hội để đánh dấu nhịp điệu và thu hút sự chú ý.
強拍きょうはく (CƯỜNG PHÁCH - kyōhaku) — phách mạnh hoặc nhịp nhấn trong âm nhạc, thể hiện sự nhấn mạnh trong một ô nhịp.
弱拍じゃくはく (NHƯỢC PHÁCH - jakuhaku) — phách nhẹ, nhịp không nhấn trong âm nhạc, trái ngược với phách mạnh.
三拍子さんびょうし (TAM PHÁCH TỬ - sanbyōshi) — nhịp ba hoặc nhịp waltz trong âm nhạc, cho biết ba phách mỗi ô nhịp. Tương tự, 四拍子よんびょうし (TỨ PHÁCH TỬ - yonbyōshi) dùng để chỉ nhịp bốn.

Hành động & Vỗ tay

拍手はくしゅ (HÁCH THỦ - hakushu) — tiếng vỗ tay, vỗ tay. Đây là từ ghép được công nhận rộng rãi nhất, biểu thị sự tán thành hoặc đánh giá cao.
拍手喝采はくしゅかっさい (HÁCH THỦ HÁT THẢI - hakushu kassai) — những tràng pháo tay nhiệt tình, sự hoan nghênh nhiệt liệt. Đây là một hình thức vỗ tay mạnh mẽ hơn, thường đi kèm với tiếng reo hò.
連拍れんぱく (LIÊN PHÁCH - renpaku) — chụp liên tục (bằng máy ảnh) hoặc vỗ tay/đánh liên tục, dồn dập. Nó mô tả một chuỗi hành động nhanh chóng.
拍車はくしゃ (PHÁCH XA - hakusha) — cái cựa (dùng cho gót giày của kỵ sĩ) hoặc, phổ biến hơn, được sử dụng theo nghĩa bóng để chỉ "thúc đẩy," "tăng tốc," hoặc "khuyến khích hành động." Điều này thường thấy trong cụm từ 拍車はくしゃをかける (PHÁCH XA - hakusha o kakeru).

Thuật ngữ Sinh lý

脈拍みゃくはく (MẠCH PHÁCH - myakuhaku) — nhịp mạch, nhịp tim. Điều này đề cập đến sự đập nhịp nhàng của các động mạch khi máu được tim bơm.
脈拍数みゃくはくすう (MẠCH PHÁCH SỐ - myakuhakusū) — nhịp tim. Đây là số nhịp tim mỗi phút, một chỉ số quan trọng về sức khỏe tim mạch.

Cách dùng ẩn dụ & Khác

拍子抜けひょうしぬけ (PHÁCH TỬ BẠT - hyōshinuke) — sự hụt hẫng, thất vọng, hoặc cảm thấy không thỏa mãn vì điều gì đó kém thú vị hoặc ấn tượng hơn mong đợi. Nghĩa đen là "lỡ nhịp" hoặc "mất nhịp điệu."

Câu ví dụ

彼かれの登場とうじょうに、会場かいじょうから盛大せいだいな拍手はくしゅが起おこった。

Kare no tōjō ni, kaijō kara seidai na hakushu ga okotta.

Sự xuất hiện của anh ấy đã nhận được những tràng pháo tay nồng nhiệt từ khán giả.

私わたしは音楽おんがくの拍子ひょうしに合あわせて手拍子てびょうしを取とった。

Watashi wa ongaku no hyōshi ni awasete tebyōshi o totta.

Tôi vỗ tay theo nhịp điệu của âm nhạc.

緊張きんちょうすると脈拍みゃくはくが速はやくなるのが分わかる。

Kinchō suru to myakuhaku ga hayaku naru no ga wakaru.

Tôi có thể biết nhịp tim của mình đập nhanh hơn khi tôi lo lắng.

写真家しゃしんかはシャッターチャンスを逃のがさず、カメラを連拍れんぱくして動物どうぶつを撮影さつえいした。

Shashinka wa shattā chansu o nogasazu, kamera o renpaku shite dōbutsu o satsuei shita.

Người nhiếp ảnh gia đã không bỏ lỡ cơ hội chụp ảnh và liên tục chụp ảnh động vật.

期待きたいしていたイベントが中止ちゅうしになり、拍子抜けひょうしぬけしてしまった。

Kitai shite ita ibento ga chūshi ni nari, hyōshinuke shite shimatta.

Sự kiện mà tôi đang mong đợi đã bị hủy bỏ, và tôi cảm thấy thất vọng.

経済成長けいざいせいちょうにさらに拍車はくしゃをかけるため、新あらたな政策せいさくが導入どうにゅうされた。

Keizai seichō ni sara ni hakusha o kakeru tame, arata na seisaku ga dōnyū sareta.

Các chính sách mới đã được giới thiệu để thúc đẩy hơn nữa tăng trưởng kinh tế.

この曲きょくは軽快けいかいな三拍子さんびょうしで、踊おどりやすいメロディーが特徴とくちょうだ。

Kono kyoku wa keikai na sanbyōshi de, odoriyasui merodī ga tokuchō da.

Bài hát này có nhịp ba nhẹ nhàng và giai điệu dễ nhảy.

激はげしい運動後うんどうご、私わたしの脈拍数みゃくはくすうは平常時へいじょうじの倍近ばいちかくになっていた。

Hageshii undōgo, watashi no myakuhakusū wa heijōji no baichikaku ni natte ita.

Sau khi tập luyện cường độ cao, nhịp tim của tôi gần như gấp đôi so với bình thường.

指揮者しきしゃは曲きょくの最初さいしょに力強ちからづよい強拍きょうはくを指示しじした。

Shikisha wa kyoku no saisho ni chikaradzuyoi kyōhaku o shiji shita.

Nhạc trưởng đã chỉ dẫn một phách mạnh ở đầu bản nhạc.

観客かんきゃくは出演者しゅつえんしゃへの感謝かんしゃを込こめて、惜おしみない拍手喝采はくしゅかっさいを送おくった。

Kankyaku wa shutsuensha e no kansha o komete, oshiminai hakushu kassai o okutta.

Khán giả đã dành cho các nghệ sĩ một tràng pháo tay nhiệt liệt, tràn đầy lòng biết ơn.

Mẹo ghi nhớ

Để ghi nhớ 拍 (PHÁCH), hãy nghĩ chữ Hán này như một "bàn tay" (手て - THỦ) thực hiện một hành động "trắng" (白しろ - BẠCH), nhanh chóng và rõ ràng. Hãy tưởng tượng một bàn tay vỗ nhanh đến mức để lại một vệt mờ "trắng," tạo ra một "nhịp" rõ rệt. Cách khác, hãy hình dung bàn tay của một nhạc trưởng di chuyển dứt khoát và rõ ràng—giống như một nét vẽ trắng sạch sẽ—để đánh dấu "tiết tấu" của bản nhạc. Bộ thủ 'tay' ở bên trái nhấn mạnh hành động, trong khi 'trắng' ở bên phải cung cấp âm thanh và củng cố ý tưởng về một chuyển động sắc nét, sạch sẽ. Mẹo ghi nhớ này giúp bạn kết nối các thành phần hình ảnh với các ý nghĩa cốt lõi của vỗ tay, đập và nhịp điệu.

Các chữ Hán liên quan

打だ (ĐẢ) — Chữ Hán này cũng có nghĩa là "đánh," "đập," hoặc "gõ." Nó thường được sử dụng thay thế cho Kun'yomi hiếm của 拍 (PHÁCH) (ví dụ, 手てを打うつ (THỦ ĐẢ) để vỗ tay) và có ý nghĩa rộng hơn, tổng quát hơn về hành động đánh.
手て (THỦ) — Là bộ thủ của 拍 (PHÁCH), có nghĩa là "tay," mối liên hệ trực tiếp này củng cố rằng các hành động liên quan đến 拍 (PHÁCH) thường liên quan đến bàn tay, chẳng hạn như vỗ tay hoặc ra hiệu.
音おん (ÂM) — Có nghĩa là "âm thanh." Nhiều khái niệm liên quan đến 拍 (PHÁCH), như nhịp điệu, phách và tiết tấu, về cơ bản đều liên quan đến việc tạo ra hoặc cảm nhận âm thanh.
鼓こ (CỔ) — Có nghĩa là "trống" hoặc "đánh (trống)." Nó chia sẻ ý tưởng về nhịp điệu, thường tạo ra âm thanh, nhưng cụ thể hơn là liên quan đến việc đánh trống hoặc các nhạc cụ gõ.