符 — Ký hiệu, Dấu hiệu, Bùa chú, Vé

Ý nghĩa

符 có nghĩa là dấu hiệu, ký hiệu, bằng chứng, bùa chú, hoặc vé. Tuy nghe có vẻ đa dạng, nhưng tất cả đều gắn với một ý tưởng chung: một biểu tượng đại diện cho điều gì đó có thật. Ngày nay, chữ này xuất hiện phổ biến nhất trong 切符きっぷ (vé tàu) và 音符おんぷ (nốt nhạc) — hai từ mà bất kỳ người học tiếng Nhật nào cũng sẽ gặp sớm.

符 gồm hai phần: bộ thủ 竹 (trúc) ở trên, và 付 (gắn, trao) ở dưới. Ở Trung Quốc và Nhật Bản thời cổ đại, giấy tờ tùy thân chính thức được khắc lên những mảnh tre chẻ đôi. Mỗi bên giữ một nửa. Khi hai mảnh khớp hoàn toàn với nhau, danh tính của người cầm được xác nhận. Thẻ tre đó chính là nguồn gốc của chữ 符.

Ý nghĩa "khớp nhau" này vẫn còn trong tiếng Nhật hiện đại. 符合ふごう có nghĩa là "trùng hợp" hoặc "ăn khớp" — những sự kiện được kiểm chứng, những câu chuyện logic nhất quán. Một 音符 trong âm nhạc đại diện cho một cao độ cụ thể. Một 切符 đại diện cho quyền được lên tàu. Một 護符 bảo hộ tượng trưng cho ân huệ thần linh. Trong mọi trường hợp, 符 là một dấu hiệu tương ứng với điều gì đó có thật.

符 có 11 nét và thuộc danh sách Jōyō kanji của Nhật Bản ở cấp độ 8 (trung học phổ thông). Bộ thủ của nó là 竹 (trúc), chung với nhiều kanji chỉ các đồ vật lịch sử được làm từ tre — dụng cụ viết, giỏ đan, và văn bản chính thức.

Cách đọc

On'yomi (音読み) — Âm Hán (âm Hán-Việt: PHÙ)

符 có một on'yomi: フ (fu). Vì không có kun'yomi, cách đọc duy nhất này bao quát mọi từ ghép. Các ví dụ quan trọng:

• 符号ふごう (fugō) — ký hiệu, mã; dùng trong toán học, âm nhạc và ngôn ngữ học
• 切符きっぷ (kippu) — vé; 切 bị biến âm rendaku ở đây, đổi từ セツ thành きっ
• 音符おんぷ (onpu) — nốt nhạc; nghĩa đen là "ký hiệu âm thanh"
• 符合ふごう (fugō) — trùng hợp, ăn khớp; đồng âm với 符号 nhưng khác nghĩa
• 呪符じゅふ (jufu) — bùa chú viết; dùng trong ngữ cảnh truyền thống và tâm linh
• 暗号符あんごうふ (angōfu) — mật mã, ký hiệu được mã hóa

Kun'yomi (訓読み) — Âm thuần Nhật

符 không có kun'yomi. Tiếng Nhật không có từ bản địa nào chỉ "thẻ tre chính thức," nên không có âm thuần Nhật nào được gán cho chữ này. フ bao quát tất cả. Đừng tìm cách đọc thuần Nhật ở đây — chỉ cần học các từ ghép.

Từ và Từ ghép Thông dụng

Phân nhóm theo chủ đề để dễ ghi nhớ:

Du lịch & Cuộc sống hàng ngày

• 切符きっぷ (kippu) — vé (tàu, xe buýt, v.v.); từ phổ biến nhất có chứa 符
• 往復切符おうふくきっぷ (ōfuku kippu) — vé khứ hồi
• 定期券ていきけん vs 切符きっぷ — vé tháng vs vé lẻ; 切符 chỉ vé giấy dùng một lần

Âm nhạc

• 音符おんぷ (onpu) — nốt nhạc; "ký hiệu âm thanh"
• 休符きゅうふ (kyūfu) — dấu lặng (trong âm nhạc); "ký hiệu nghỉ"
• 四分休符しぶんきゅうふ (shibun kyūfu) — dấu lặng đen (1/4 phách)

Ký hiệu & Mã

• 符号ふごう (fugō) — ký hiệu, mã
• 符合ふごう (fugō) — trùng hợp, ăn khớp; lưu ý đồng âm với 符号
• 暗号符あんごうふ (angōfu) — mật mã, ký hiệu được mã hóa

Bùa chú & Tâm linh

• 呪符じゅふ (jufu) — bùa chú viết tay
• 護符ごふ (gofu) — bùa hộ mệnh; được bán tại các đền thờ và chùa chiền khắp Nhật Bản
• 御札おふだ (ofuda) — bùa giấy (dùng chữ 札, không phải 符, nhưng gần nghĩa về mặt khái niệm)

Câu ví dụ

Mẹo ghi nhớ

Hãy hình dung một cuộn tre (竹, bộ thủ phía trên) với một con dấu được đính kèm (付 = gắn, đính). Các quan chức thời cổ đại chẻ đôi một thanh tre — mỗi bên giữ một nửa. Khi hai nửa khớp nhau, quyền truy cập được cấp. 符 chính là mật khẩu nguyên thủy. Đó là lý do tại sao 切符 tàu cho phép bạn lên tàu và 音符 âm nhạc đại diện cho một cao độ: cả hai đều là dấu hiệu tương ứng với điều gì đó có thật. Tre ở trên, dấu hiệu được trao ở dưới.

Kanji liên quan

• 竹 — tre, trúc; bộ thủ của 符, gắn liền với nguồn gốc là thẻ tre cổ đại
• 付 (PHÓ) — gắn, trao; thành phần ngữ âm và ngữ nghĩa bên trong 符
• 号 (HIỆU) — số, tên hiệu, ký hiệu; xuất hiện trong 符号 (fugō) và cùng mang ý nghĩa chỉ định
• 票 (PHIẾU) — vé, phiếu bầu, mảnh giấy; một kanji khác chỉ "vé," dùng trong 投票 (bỏ phiếu); gần nghĩa với 切符
• 印 (ẤN) — con dấu, tem, dấu hiệu; dấu xác thực hoặc nhận diện, phổ biến trong văn bản chính thức
• 標 (TIÊU) — dấu hiệu, mục tiêu; dùng trong 標識 (biển báo) và 目標 (mục tiêu), liên quan đến các ký hiệu chỉ dẫn