逆 (Nghịch) — Ngược lại, Đối diện, Chống đối

Ý nghĩa

Hán tự 逆 (ぎゃく, さか) (NGHỊCH) có nghĩa là “ngược,” “đối lập,” “đảo ngược,” “chống lại,” hoặc “bất lợi.” Nó biểu thị một cái gì đó di chuyển theo hướng ngược lại, đứng lộn ngược, hoặc hành động đối lập với một quy tắc hoặc dòng chảy. Ký tự này truyền tải hiệu quả ý tưởng về hành động ngược lại hoặc sự đảo ngược trong nhiều ngữ cảnh khác nhau, từ chuyển động vật lý đến các tình huống trừu tượng.

Nó có nguồn gốc từ sự kết hợp của hai thành phần: bộ thủ bên trái 辶 (しんにょう, shinnyou), biểu thị “chuyển động,” “đi bộ,” hoặc “đi,” và thành phần bên phải 屰 (ぎゃく/げき). Thành phần bên phải, 屰, trực quan cho thấy một người có đầu quay ngược về phía sau, hoặc thậm chí là đứng lộn ngược. Điều này tượng trưng cho một cái gì đó “trái ngược” hoặc “đảo lộn.” Khi kết hợp, 逆 (NGHỊCH) theo nghĩa đen có nghĩa là “di chuyển theo hướng ngược lại” hoặc “đi ngược dòng.” Mối liên kết hình ảnh này giúp hiểu các ý nghĩa trừu tượng của nó về sự đối lập, đảo ngược và thách thức.

Với 9 nét, 逆 (NGHỊCH) là một Jōyō Kanji (Hán tự thường dùng). Học sinh thường học nó ở cấp trung học cơ sở, tương ứng với cấp độ JLPT N2. Việc nắm vững cấu trúc của nó giúp người học hiểu rõ các sắc thái và ứng dụng khác nhau của nó trong các từ và cụm từ tiếng Nhật.

Cách đọc

On'yomi (音読み - ÂM ĐỘC) — Cách đọc có nguồn gốc từ tiếng Trung

Cách đọc On'yomi chính của 逆 (NGHỊCH) là ギャク (GYAKU). Có nguồn gốc từ cách phát âm tiếng Trung ban đầu, cách đọc này chủ yếu được sử dụng khi 逆 (NGHỊCH) tạo thành một phần của từ ghép (熟語 - THỤC NGỮ, jukugo). Các từ sử dụng ギャク thường diễn tả sự đảo ngược, đối lập hoặc các điều kiện bất lợi.

逆転ぎゃくてん (gyakuten) (NGHỊCH CHUYỂN) — có nghĩa là một sự thay đổi đột ngột, đảo ngược, hoặc lội ngược dòng. Nó thường được sử dụng trong thể thao để chỉ một diễn biến kịch tính, hoặc nói chung hơn, để mô tả một sự thay đổi hoàn toàn trong một tình huống.
逆行ぎゃっこう (gyakkou) (NGHỊCH HÀNH) — có nghĩa là đi ngược lại, thoái lui, hoặc đi ngược dòng. Nó ngụ ý di chuyển trái với hướng mong đợi hoặc bình thường.
逆効果ぎゃくこうか (gyakukouka) (NGHỊCH HIỆU QUẢ) — có nghĩa là một tác dụng phụ hoặc một kết quả phản tác dụng. Nó mô tả các tình huống mà một hành động dẫn đến kết quả ngược lại với mục đích dự định.
逆流ぎゃくりゅう (gyakuryuu) (NGHỊCH LƯU) — có nghĩa là một dòng chảy ngược, trào ngược, hoặc dòng chảy đảo ngược. Mặc dù phổ biến trong các ngữ cảnh khoa học hoặc y tế, nó cũng được sử dụng theo nghĩa bóng cho các xu hướng đối lập. Ví dụ, 時代の逆流じだいのぎゃくりゅう (jidai no gyakuryuu) có nghĩa là "dòng chảy ngược của thời đại."

Kun'yomi (訓読み - HUẤN ĐỘC) — Cách đọc tiếng Nhật bản địa

Các cách đọc Kun'yomi cho 逆 (NGHỊCH) là các cách phát âm tiếng Nhật bản địa. Chúng thường được sử dụng khi Hán tự đứng một mình, thường với okurigana (送り仮名 - TỐNG GIẢ THỬ) – các ký tự hiragana đi kèm – hoặc trong một số từ ghép tiếng Nhật bản địa. Các cách đọc này cung cấp những biểu hiện trực tiếp, hàng ngày hơn về ý nghĩa của Hán tự.

さか (saka): Cách đọc này thường mô tả những thứ bị lộn ngược hoặc đảo ngược.
逆さまさかさま (sakasama) — có nghĩa là lộn ngược, đảo ngược, hoặc trái ngược. Nó mô tả trạng thái định hướng theo hướng ngược lại so với bình thường, ví dụ như 逆さまになるさかさまになる ("bị lộn ngược").
逆立ちさかだち (sakadachi) (NGHỊCH LẬP) — có nghĩa là trồng cây chuối hoặc đứng bằng đầu. Đây là một ứng dụng theo nghĩa đen của ý nghĩa "lộn ngược".
さから-う (sakara-u): Đây là cách đọc của động từ 逆らうさからう (sakarau), có nghĩa là "chống lại," "đối kháng," "thách thức," hoặc "không vâng lời." Nó mô tả hành động tích cực chống cự hoặc di chuyển trái với một quyền lực, quy tắc hoặc dòng chảy.
逆らうさからう (sakarau) — Chống lại, đối kháng, thách thức.
流れに逆らうながれにさからう (nagare ni sakarau) — Đi ngược dòng chảy/dòng nước.
さかさ (sakasa): Tương tự như さか, cách đọc này cũng biểu thị sự đảo ngược hoặc lộn ngược, thường được sử dụng với các từ khác.
逆ささかさ (sakasa) — Ngược lại, đảo ngược, lộn ngược. Nó có thể được sử dụng như một trạng từ hoặc danh từ, ví dụ, 逆さに読むさかさに読む ("đọc ngược").
逆さ言葉さかさことば (sakasa kotoba) (NGHỊCH NGÔN DIỆP) — Một từ thuận nghịch (nghĩa đen là "từ đảo ngược"), một từ hoặc cụm từ đọc xuôi và ngược đều giống nhau, như トマトトマト (tomato).

Các Từ & Từ Ghép Phổ Biến

Hán tự 逆 (NGHỊCH) là một phần không thể thiếu của nhiều từ tiếng Nhật, truyền tải ý nghĩa đối lập, đảo ngược hoặc sai lệch. Dưới đây là một số từ và từ ghép phổ biến, được nhóm theo các ý nghĩa sắc thái của chúng:

Các Từ Chỉ Sự Đảo Ngược và Thay Đổi:

逆転ぎゃくてん (gyakuten) (NGHỊCH CHUYỂN) — Một sự thay đổi đột ngột, đảo ngược, hoặc lội ngược dòng. Nó thường mô tả một sự thay đổi vận mệnh kịch tính, đặc biệt trong thể thao (ví dụ: 逆転勝利ぎゃくてんしょうり (NGHỊCH CHUYỂN THẮNG LỢI), "chiến thắng lội ngược dòng") hoặc kinh doanh.
逆さまさかさま (sakasama) — Lộn ngược, đảo ngược, hoặc trái ngược. Điều này mô tả trạng thái vật lý bị xoay sai chiều, như mặc quần áo 逆さまさかさま.
逆行ぎゃっこう (gyakkou) (NGHỊCH HÀNH) — Đi ngược lại, thoái lui, hoặc đi ngược dòng. Nó ngụ ý di chuyển trái với sự tiến bộ hoặc hướng tiêu chuẩn, chẳng hạn như 時代に逆行するじだいにぎゃっこうする ("đi ngược thời đại").
逆流ぎゃくりゅう (gyakuryuu) (NGHỊCH LƯU) — Một dòng chảy ngược, trào ngược, hoặc dòng chảy đảo ngược. Điều này có thể đề cập đến nước, không khí, hoặc thậm chí là các xu hướng.

Các Từ Chỉ Sự Đối Lập và Thách Thức:

逆らうさからう (sakarau) — Chống lại, đối kháng, thách thức, hoặc không vâng lời. Động từ này rất cơ bản để diễn tả sự kháng cự đối với quyền lực, quy tắc hoặc các lực lượng tự nhiên, như 親に逆らうおやにさからう ("không vâng lời cha mẹ").
逆効果ぎゃくこうか (gyakukouka) (NGHỊCH HIỆU QUẢ) — Một tác dụng phụ hoặc kết quả phản tác dụng. Nó được sử dụng khi một hành động có kết quả ngược lại với mục đích mong muốn, chẳng hạn như 逆効果になるぎゃくこうかになる ("phản tác dụng").
逆ギレぎゃくぎれ (gyakugire) — Nổi giận với người lẽ ra phải giận mình. Thuật ngữ thông tục này mô tả một biểu hiện giận dữ trái khoáy.
逆恨みさかうらみ (sakaurami) (NGHỊCH HẬN) — Sự oán giận dành cho người đã giúp mình, hoặc mối hận thù đối với người mà mình đã làm sai (tức là khi sự tức giận 'đảo ngược' so với lẽ ra phải thế).

Các Từ Chỉ Hướng và Vị Trí:

逆立ちさかだち (sakadachi) (NGHỊCH LẬP) — Trồng cây chuối, hoặc đứng bằng đầu. Một sự đảo ngược vị trí theo nghĩa đen, như 壁で逆立ちするかべでさかだちする ("trồng cây chuối dựa tường").
逆方向ぎゃくほうこう (gyakuhoukou) (NGHỊCH PHƯƠNG HƯỚNG) — Hướng ngược lại. Được sử dụng cho các hướng vật lý hoặc các xu hướng trừu tượng, ví dụ, 逆方向へ進むぎゃくほうこうへすすむ ("tiến về hướng ngược lại").
逆光ぎゃっこう (gyakkou) (NGHỊCH QUANG) — Đèn nền hoặc ngược sáng. Nó đề cập đến ánh sáng đến từ phía sau đối tượng, thường tạo ra hình bóng trong nhiếp ảnh.

Các Từ Chỉ Sự Bất Lợi:

逆境ぎゃっきょう (gyakkyou) (NGHỊCH CẢNH) — Nghịch cảnh, khó khăn, hoặc thời kỳ khó khăn. Nó đề cập đến các hoàn cảnh khó khăn hoặc không thuận lợi, thường được vượt qua, chẳng hạn như 逆境を乗り越えるぎゃっきょうをのりこえる ("vượt qua nghịch cảnh").
逆風ぎゃくふう (gyakufuu) (NGHỊCH PHONG) — Gió ngược hoặc gió bất lợi. Nó có thể theo nghĩa đen hoặc nghĩa bóng, có nghĩa là các điều kiện không thuận lợi hoặc sự đối lập, ví dụ, 逆風に立ち向かうぎゃくふうにたちむかう ("đối mặt với gió ngược").

Câu Ví Dụ

彼かれは流ながれに逆さからって泳およいだ。

Kare wa nagare ni sakaratte oyoida.

Anh ấy bơi ngược dòng.

部屋へやの時計とけいが逆さかさに動うごいている。

Heya no tokei ga sakasa ni ugoiteiru.

Đồng hồ trong phòng đang chạy ngược.

計画けいかくが逆効果ぎゃくこうかになることもある。

Keikaku ga gyakukouka ni naru koto mo aru.

Đôi khi kế hoạch có thể gây ra tác dụng ngược.

彼かれは常識じょうしきに逆さからうのが好すきだ。

Kare wa joushiki ni sakarau no ga suki da.

Anh ấy thích đi ngược lại lẽ thường.

試合しあいは最後さいごに劇的げきてきな逆転ぎゃくてんで勝利しょうりした。

Shiai wa saigo ni gekiteki na gyakuten de shouri shita.

Trận đấu kết thúc với một chiến thắng lội ngược dòng đầy kịch tính.

靴下くつしたを逆さかさまに履はいてしまった。

Kutsushita wo sakasama ni haite shimatta.

Tôi vô tình đi tất lộn ngược.

困難こんなんな逆境ぎゃっきょうにもめげず、彼かれは努力どりょくを続つづけた。

Kon'nan na gyakkyou ni mo megezu, kare wa doryoku wo tsuzuketa.

Mặc dù gặp nhiều nghịch cảnh khó khăn, anh ấy vẫn tiếp tục nỗ lực.

風かぜに逆さからって自転車じてんしゃを漕こぐのは本当ほんとうに大変たいへんだ。

Kaze ni sakaratte jitensha wo kogu no wa hontou ni taihen da.

Đạp xe ngược gió thật sự rất khó khăn.

彼かれの提案ていあんは世論よろんに逆行ぎゃっこうしている。

Kare no teian wa yoron ni gyakkou shiteiru.

Đề xuất của anh ấy đi ngược lại dư luận.

Mẹo Ghi Nhớ

Để nhớ Hán tự 逆 (NGHỊCH), hãy hình dung các thành phần của nó. Bộ thủ bên trái, 辶 (しんにょう), biểu thị "chuyển động" hoặc "đi bộ." Thành phần bên phải, 屰, có thể được hình dung như một người cách điệu với đầu quay ngược về phía sau, hoặc thậm chí là đang trồng cây chuối. Điều này chỉ ra một cái gì đó "trái ngược" hoặc "đảo lộn." Vì vậy, bạn có thể nhớ 逆 (NGHỊCH) là "di chuyển (辶) theo hướng ngược lại hoặc bị đảo lộn (屰)." Hãy tưởng tượng một người đang đi lùi hoặc lộn ngược, đi ngược lại trật tự tự nhiên; điều này sẽ giúp bạn dễ dàng nhớ lại các ý nghĩa "ngược," "đối lập," hoặc "chống lại" của nó.

Các Hán tự Liên Quan

反はん (PHẢN) — Hán tự này cũng có nghĩa là "chống lại," "đối lập," hoặc "nổi dậy." Trong khi 逆 (NGHỊCH) thường tập trung vào sự đảo ngược vật lý hoặc tình huống, 反 (PHẢN) thường ngụ ý sự đối lập hoặc phản kháng chống lại một lực lượng, ý tưởng hoặc người nào đó. Ví dụ, 反対はんたい (hantai) (PHẢN ĐỐI) có nghĩa là "sự đối lập" hoặc "đối diện."
転てん (CHUYỂN) — Hán tự này có nghĩa là "quay," "xoay," hoặc "thay đổi." Hán tự này thường xuất hiện trong các từ ghép như 逆転ぎゃくてん (gyakuten) (NGHỊCH CHUYỂN), nơi nó kết hợp với 逆 (NGHỊCH) để đặc biệt có nghĩa là "một sự thay đổi theo hướng xấu/tốt" hoặc "sự đảo ngược tình thế."
変へん (BIẾN) — Hán tự này có nghĩa là "thay đổi," "bất thường," hoặc "lạ." Mặc dù nó không trực tiếp có nghĩa là "đảo ngược," nhưng nó có liên quan khi mô tả những thay đổi trái với mong đợi hoặc sự đảo ngược một trạng thái. Chẳng hạn, 変化へんか (henka) (BIẾN HÓA) có nghĩa là "sự thay đổi."
向こう (HƯỚNG) — Hán tự này có nghĩa là "hướng" hoặc "khuynh hướng." Hán tự này thường được sử dụng để tương phản với 逆 (NGHỊCH), như trong 逆方向ぎゃくほうこう (gyakuhoukou) (NGHỊCH PHƯƠNG HƯỚNG), "hướng ngược lại," làm nổi bật sự đối lập trực tiếp. 方向ほうこう (houkou) (PHƯƠNG HƯỚNG) có nghĩa là "hướng."